Báo chí nước ngoài gợi ý khám phá rừng Sơn Trà, săn tìm các quần thể linh trưởng quý hiếm

Cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 15-17 km, bán đảo Sơn Trà sở hữu một hệ thống sinh thái phong phú với nhiều loài động vật hiếm gặp. Tuy nhiên, điểm đến tự nhiên này lại chưa nhận được sự chú ý xứng đáng từ các du khách.

Khi ghé thăm thành phố biển này, du khách thường tập trung vào những điểm dừng chân quen thuộc như các bãi tắm cát trắng, khu phố cổ Hội An gần bên cạnh, cùng nền ẩm thực phong phú và cuộc sống giải trí về tối diễn ra sôi nổi. Tuy vậy, theo nhận xét của Andrew Sun, một biên tập viên từ South China Morning Post, các hoạt động khám phá tự nhiên ở đây chưa được đánh giá ở đúng vị trí của nó. Sau khi thực hiện một chuyến leo núi vượt qua toàn bộ bán đảo Sơn Trà và gặp gỡ những cá thể voọc chà vá chân nâu, ông đã khuyến cáo rằng các du khách nên trải nghiệm hành trình tìm hiểu khu bảo vệ hoang sơ này.

Người đi cùng Andrew trong cuộc khám phá này là anh Chu Đức Huy, một hướng dẫn viên làm việc cho công ty Next Continent, tổ chức chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn về động vật hoang dã và các hình thức du lịch sinh thái tại Việt Nam. Theo lời anh Huy, thời kỳ tối ưu nhất để tới thăm khu vực này là giai đoạn sau khi mùa mưa kết thúc, tính từ tháng 2 trở đi. Vào tháng 4, du khách sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng sự xuất hiện của khoảng 4.000 loài bướm khác nhau.

Do nằm riêng biệt khỏi phần lõi của thành phố Đà Nẵng, các tuyến đường trên bán đảo Sơn Trà mang lại cho du khách những tầm nhìn hướng biển tuyệt đẹp, đồng thời tạo điều kiện để quan sát những cá thể voọc chà vá chân nâu quý phí. Với diện tích khoảng 60 km², khu bảo tồn thiên nhiên này nổi tiếng trong giới du lịch vì tượng Phật Bà Quan Âm cao 67 mét được xây dựng tại chùa Linh Ứng, công trình được hoàn thành năm 2010.

Để bảo vệ môi trường sống của các loài động vật, bán đảo Sơn Trà không thiết lập quá nhiều con đường dành cho du khách đi bộ. Trong đó có hơn 100 loài chim, nhiều chủng loài bướm, các loài nai, rắn, khỉ hoang và đặc biệt là voọc chà vá chân nâu. Con số ước tính cho thế giới hiện nay là còn khoảng 3.000 cá thể voọc chà vá chân nâu, trong đó khoảng 2.000 cá thể đang sinh sống tại bán đảo Sơn Trà. Thực trạng này đã thu hút sự chú ý của những người yêu mến thiên nhiên hoang dã.

Theo nhận định của Andrew, hành trình leo núi Khỉ trên bán đảo Sơn Trà đòi hỏi một thể chất khá tốt. Quãng đường đi bộ khoảng 10 km sẽ đi qua tuyến đường chung với các phương tiện giao thông, hướng lên đỉnh núi cao 700 mét. Andrew đã kết hợp giữa việc di chuyển bằng xe hơi trên những đoạn đèo quanh co và đi bộ trên các lối mòn xuyên rừng. Trong suốt hành trình này, có rất nhiều cá thể kỳ nhông có vẻ ngoài lạ lùng với màu sắc cam vàng phơi nắng trên những dải phân cách đường.

Theo Andrew, bán đảo Sơn Trà vẫn giữ được sự nguyên sơ nhờ vào việc chưa khai thác du lịch ở mức độ quá cao. Hiện nay, một số con đường trekking phải tạm dừng hoạt động do xảy ra sạt lở đất sau những cơn bão lớn. Ngoài ra, hoạt động cắm trại hiện không được phép để phòng ngừa nguy cơ xảy ra cháy rừng.

Các khu cơ sở lưu trú nằm trong vùng bảo tồn thường xuyên tổ chức những chuyến trekking trong ngày có sự hướng dẫn chuyên môn nhằm giới thiệu về đời sống thực vật và động vật trong khu vực. Xung quanh những công trình này, những cây đa, cây sung cổ thụ là nguồn thức ăn chính, lôi cuốn những cá thể voọc chà vá chân nâu tới đây. Thời điểm lý tưởng nhất để du khách có thể quan sát loài linh trưởng quý hiếm này là vào lúc bình minh hoặc chiều tối khi nhiệt độ mát mẻ.

Trên đường quay về chiều hôm đó, đoàn của Andrew đã có cơ hội "gặp gỡ một gia đình voọc chà vá". Trên những cành cây cao, một con voọc đực đầu đàn đang nằm nghỉ ngơi, trong khi các thành viên cái và những chú voọc con đang tìm kiếm thức ăn ở những vị trí cao hơn. Khi hướng dẫn viên báo hiệu, cả nhóm đã từ từ靠近đàn voọc, và những con vật này gần như hoàn toàn không chú ý đến sự hiện diện của con người.

Khác với những loài khỉ có đuôi dài thường quen thuộc với con người và tìm cách xin thức ăn từ du khách, voọc chà vá chân nâu là loài ăn chay và quả cây, chúng tính tình nhút nhát và chỉ tập trung vào việc hái lá trên những cành cây cao, không có xu hướng lại gần để kiếm thức ăn từ con người.

Loài voọc này thường sinh hoạt theo đàn gồm một gia đình. Trong đàn này, có một số con đực trẻ luôn di chuyển nhanh nhẹn từ cây này sang cây khác. Con đực trưởng thành ngồi tĩnh lặng với những đặc điểm nhận dạng rõ ràng như chòm râu trắng, bàn tay đen sì, cẳng chân màu đỏ rực và chiếc đuôi dài trắng muốt. Sự kết hợp màu sắc đặc biệt này khiến chúng được các nhà khoa học tự nhiên xếp vào hàng những loài linh trưởng có hình thể độc đáo nhất trên toàn cầu.

Để có thể khám phá sâu hơn hệ thống sinh thái của Sơn Trà, du khách có thể lựa chọn những con đường đi bộ xuyên suốt khu rừng phù hợp với khả năng thể chất của mình. Tuyến đường khó nhất là con đường dốc dài 8 km bắt đầu từ đường Yết Kiêu chạy thẳng lên đỉnh Bàn Cờ. Một lựa chọn nhẹ nhàng hơn sẽ là tuyến đi bộ 3 km dẫn tới một cây đa cổ thụ gần 800 năm tuổi.