Cape Verde - đất nước của những người quay trở lại

Giữa Đại Tây Dương, cách bờ biển Tây Phi 600 km, nằm 10 hòn đảo mà những nhà thám hiểm Bồ Đào Nha phát hiện vào thế kỷ 15. Khi họ đặt chân lên những vùng đất này, không một bóng người nào hiện diện tại đây.

Cape Verde là một quốc gia không có những khoáng sản quý giá – không dầu mỏ, không vàng và gần như thiếu hoàn toàn nguồn nước ngọt. Từ thế kỷ 15 cho tới thế kỷ 20, lịch sử của nó được viết bằng những cơn hạn hán kinh hoàng. Chỉ trong thế kỷ 20 alone, hàng chục ngàn người đã chết vì đói: những trận hạn hán kéo dài, Thế chiến thứ hai làm gián đoạn các chuyến tàu cung cấp lương thực, cộng thêm sự bất cập của chính quyền thực dân Bồ Đào Nha. Có những đảo mất đi gần như một phần ba dân số của mình. Trước người Cape Verde là một sự lựa chọn vô cùng giản dị nhưng cũng vô cùng tàn khốc: phải đi hoặc phải chết.

Và họ chọn đi. Lên những chiếc tàu đánh cá voi của Mỹ khi chúng ghé cảng Mindelo, họ rời khỏi quê hương đến Lisbon, Rotterdam, Paris hay Boston. Sự di cư này diễn ra liên tục đến nỗi ngày nay, tổng số người gốc Cape Verde sống ở các nước khác đông gấp đôi số người còn ở lại đất nước: khoảng 1 triệu kiều bào so với hơn 0,5 triệu dân trong nước. Có lẽ ít dân tộc nào trên thế giới lại phải chịu sự chia ly nằm sâu trong DNA như vậy.

Người Cape Verde thậm chí đã tạo ra một từ riêng để diễn tả cảm xúc này: sodade. Xuất phát từ tiếng Bồ Đào Nha saudade, nhưng qua những giọng kreol hỗn hợp giữa tiếng châu Phi và Bồ Đào Nha, nó trở thành một thứ gì đó hoàn toàn khác. Từ này gợi lên những nhớ thương về những gì đã mất, những người đã ra đi, về những cảng biển im lặng nhìn theo những con tàu dần biến mất trên đường chân trời. Một từ không thể dịch được, mà chỉ có thể được thể hiện qua tiếng hát. Bài hát