Chính phủ đề xuất để Nhà nước xác định giá đất theo dữ liệu khoa học trong sửa đổi Luật Đất đai

Sáng ngày 19/8, đại diện của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đã trình bày trước Quốc hội các định hướng chính của dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Theo Bộ trưởng Hùng, Luật Đất đai 2024 đã triển khai được gần hai năm và mang lại những cải tiến đáng kể trong việc hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng quản lý và sử dụng đất. Tuy vậy, trong quá trình thực hiện còn xuất hiện một số vướng mắc, đặc biệt là những quy định chưa hoàn toàn phù hợp với cấu trúc tổ chức của chính quyền địa phương cấp tỉnh và cấp huyện.

Dự thảo sửa đổi được xây dựng dựa trên bảy nhóm nội dung chính sách. Trong lĩnh vực cơ chế tài chính đất đai và định giá, Chính phủ kiến nghị rằng giá đất sẽ được xác định bởi Nhà nước dựa trên các dữ liệu cụ thể và các phương pháp định giá khoa học. Giá đất này sẽ được kết nối với hệ thống thông tin về đất đai và liên kết với các ngành liên quan khác.

Bộ trưởng Hùng giải thích rằng đề xuất này được đưa ra nhằm bảo vệ giá đất khỏi các tác động điều khiển nhân tạo, ngăn chặn sự hình thành của giá tăng giả tạo, và điều tiết hợp lý mức độ gia tăng giá trị từ các tài sản đất. Bên cạnh đó, Chính phủ cũng sẽ ban hành các chính sách phù hợp liên quan đến tiền quyền sử dụng và tiền thuê đất trong trường hợp đất được sử dụng cho sản xuất, kinh doanh cũng như phát triển các dự án nhà ở cho thuê.

Theo quy định trong dự thảo luật, giá đất sẽ được Nhà nước xác định dựa trên mục đích sử dụng, thời gian được phép sử dụng, các thông tin cơ sở và các đạo luật liên quan khác. Chính phủ cũng đề xuất áp dụng một bảng giá chuẩn và các hệ số điều chỉnh để tính toán các khoản tiền mà Nhà nước thu được từ đất đai. Ngoài ra, bảng giá này cũng có thể làm căn cứ để tính giá trị quyền sử dụng khi thực hiện chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước thành công ty cổ phần, tính giá trị bồi thường khi Nhà nước thu lại đất sử dụng.

Căn cứ theo luật hiện tại, Nhà nước áp dụng một mức giá cụ thể để bồi thường cho chủ sử dụng khi thực hiện thu hồi đất. Bên cạnh chức năng bồi thường, mức giá này còn được sử dụng để tính tiền quyền sử dụng khi giao đất mà không thông qua hình thức đấu giá hay đấu thầu tìm kiếm nhà đầu tư, hoặc thu tiền thuê một lần lúc giao đất; tính giá trị quyền sử dụng đất khi thay đổi cơ cấu sở hữu của doanh nghiệp thuộc sở hữu Nhà nước.

Ý kiến của Ủy ban Kinh tế - Tài chính

Thực hiện công việc thẩm tra, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội là ông Nguyễn Ngọc Bảo đã đề nghị cần quy định cụ thể về bảng tiêu chuẩn giá đất, các hệ số điều chỉnh cũng như các tỷ lệ tăng hoặc giảm giá để phù hợp với mục tiêu huy động nguồn lực từ đất đai. Đồng thời, cơ quan thẩm tra cũng khuyến nghị cần tách riêng hoạt động xác định giá đất với các cơ chế liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái cấp định cư.

Trong báo cáo của mình, Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh rằng nên tiếp tục mở rộng nghiên cứu và chỉ nêu trong nội dung luật những nguyên tắc tổng quát về giá đất. Theo đó, các chi tiết cụ thể nên được giao cho Chính phủ quy định để đảm bảo tính linh hoạt và phù hợp với tình hình thực tiễn.

Ủy ban cũng đề nghị tiếp tục cải tiến cơ chế định giá đất dành cho hoạt động sản xuất và kinh doanh, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này, đồng thời vẫn đảm bảo nguồn thu nhập cho ngân sách của Nhà nước.

Dự kiến, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) sẽ được Quốc hội tiếp nhận, xem xét và thông qua trong kỳ họp thường lệ tháng 10 tới.