Phát hiện 7 bộ hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng thành phố Hồ Chí Minh

Dưới một rãnh sâu khoảng 3 mét, bề ngang 3 mét và dài 25 mét tại công viên Lê Thị Riêng, lực lượng chức năng đã phát hiện 7 bộ hài cốt cùng với các vật dụng cá nhân như trang phục, giấy tờ chứng minh, lược và đạn dược.

Bắt đầu từ cuối tháng 6, sau khi thực hiện khảo sát và sử dụng công nghệ radar xuyên đất, Bộ Tư lệnh TP HCM và Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7 đã dựng hệ thống khung thép để khoanh vùng khu vực tìm kiếm nằm phía sau khu nhà lưu niệm của công viên. Tại đây, các lực lượng chức năng tiến hành đào bới một rãnh có kích thước 3 mét sâu, 3 mét rộng và 10 mét dài nhằm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Lịch sử của công viên Lê Thị Riêng

Công viên Lê Thị Riêng với diện tích khoảng 8 hecta đã hoạt động từ năm 1983. Trước đây, khu vực này là nghĩa trang Đô Thành, còn gọi là Chí Hòa. Sau các trận chiến diễn ra dịp Tết Mậu Thân năm 1968, nơi này trở thành bãi chôn tập thể của rất nhiều chiến sĩ đã hy sinh. Trong quá trình xây dựng công viên, một số phần di cốt của liệt sĩ đã được phát hiện và xử lý trước đó.

Quá trình khai quật và phát hiện

Theo lời kể của Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Phó chính ủy Quân khu 7 và Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7, khi đào sâu xuống 3 mét, các lực lượng chức năng bất ngờ phát hiện nhiều bộ hài cốt xếp chồng lên nhau. Qua quá trình thu thập và xác minh chi tiết, đến nay đơn vị đã xác định được tổng cộng 7 bộ hài cốt.

Phương pháp khai quật được thực hiện cẩn thận và khoa học. Các lực lượng tìm kiếm tiến hành đào xới từng lớp đất dưới rãnh sâu. Khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường hay hiện vật nào, các đội chuyên môn sẽ tiến hành khoanh vùng, đánh dấu rõ ràng, sau đó sử dụng kỹ thuật chuyên biệt để khai quật, tránh gây hư hại đến hài cốt liệt sĩ và các di vật đi kèm.

Tình trạng hài cốt và những hiện vật

Các đội chuyên môn đã tiến hành đào bới và bóc tách từng lớp đất để thu thập phần di cốt còn lại của các chiến sĩ. Trong 7 bộ hài cốt được tìm thấy, có 3 bộ vẫn giữ được trạng thái tương đối nguyên vẹn, trong khi 4 bộ còn lại đã bị phân hủy và mục ruỗng sâu trong lòng đất.

Những phần di cốt của các chiến sĩ hy sinh từ xưa đã được thu thập và xử lý với sự cẩn trọng cao nhất, sau đó được chuyển vào khu vực lấy mẫu và bảo quản. Lực lượng chuyên môn khai quật bao gồm nhiều tổ chuyên biệt: tổ kỹ thuật chuyên môn, tổ kiểm đếm và lập hồ sơ hiện trường, tổ lấy mẫu, tổ thông tin tuyên truyền, tổ bảo đảm hậu cần và kỹ thuật, cùng tổ bảo vệ hiện trường.

Xác định danh tính liệt sĩ

Các lực lượng chức năng đã thu thập được nhiều hiện vật quý giá như quần áo, hộp tiếp đạn, dây đeo súng chôn cùng với thi hài. Đặc biệt, trong một ví được tìm thấy, các cơ quan chức năng phát hiện giấy tờ tùy thân của một cá nhân tên Huỳnh Văn Quên.

Sau khi xác minh thông tin và giải mã phiên hiệu đơn vị quân khu, các cơ quan quân sự xác định đây là chiến sĩ của quân giải phóng thuộc tiểu đoàn 1 có quân số đặt tại Long An. Theo lời Thiếu tướng Tâm, trong chiến dịch năm 1968, đơn vị này đã tham gia trận chiến tại cầu Chữ Y cách công viên Lê Thị Riêng khoảng 6 km, và chiến sĩ Quên đã anh dũng hy sinh tại đó trước khi được an táng ở vị trí hiện tại.

Bên cạnh đó, trong một số hài cốt khác, các lực lượng chức năng cũng phát hiện được một số tấm nhựa chứa giấy tờ đã phai màu, cùng với các đồ vật khác. Lực lượng chức năng đang tìm sự hỗ trợ từ các đơn vị chuyên môn để phục dựng lại các tài liệu này nhằm phục vụ công tác xác minh danh tính.

Trong một bộ hài cốt khác, lực lượng chức năng tìm thấy quyết định điều động của đơn vị và một số giấy tờ cá nhân. Tuy nhiên, do thời gian dài, các tài liệu này đã bị phai màu, mất chữ, vì vậy cần nhờ sự hỗ trợ của chuyên gia phục dựng để phục vụ công tác xác minh danh tính của liệt sĩ.

Sự chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Sáng cùng ngày, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng nhiều nguyên lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và lãnh đạo TP HCM đã có mặt tại công viên để chỉ đạo và triển khai công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Thủ tướng cùng Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang đã di quan các bộ hài cốt liệt sĩ về khu nhà lưu niệm truyền thống của công viên.

Nguyên thường trực Ban Bí thư Lê Hồng Anh và bà Phạm Thị Thanh Trà, Phó Thủ tướng kiêm Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia, cũng có mặt để di quan hài cốt các liệt sĩ về khu nhà lưu niệm của công viên. Các cán bộ, chiến sĩ và đại diện các cơ quan chức năng của TP HCM đã thắp hương tưởng niệm và tri ân những mộ phần của các liệt sĩ được khai quật.

Bối cảnh và kế hoạch tìm kiếm

Kế hoạch tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, được Bộ Tư lệnh TP HCM khởi động từ cuối tháng 5. Công tác này được triển khai sau khi nhóm nghiên cứu do kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng dẫn dắt cung cấp thông tin chi tiết về các rãnh chôn tập thể tại vị trí cũ của nghĩa trang Chí Hòa - Chợ Quán.

Công tác tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng là một phần quan trọng trong Chiến dịch 500 ngày đêm, được dự kiến diễn ra từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027. Chiến dịch này đặt ra mục tiêu lofty: quy tập khoảng 7.000 bộ hài cốt liệt sĩ, lấy mẫu sinh phẩm từ 230.000 mộ phần vô danh và tiến hành giám định ADN cho khoảng 18.000 mẫu.