Hà Nội sẽ triển khai xây dựng 14 khu đô thị mới đến năm 2045

Triển lãm Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn một thế kỷ hiện đang giới thiệu bản đồ về hướng đi phát triển 14 khu đô thị trong thời kỳ tới. Nhìn chung, Hà Nội sẽ tập trung đẩy nhanh tiến độ phát triển các khu đô thị theo hướng Tây và hướng Nam.

Khu vực phía Tây thành phố được quy hoạch để hình thành 6 khu đô thị bao gồm Hòa Lạc, Xuân Mai, Sơn Tây - Tây Đằng - Tản Viên Sơn, cùng các khu vực dọc theo quốc lộ 32, dọc theo trục Tây Thăng Long, dọc đại lộ Thăng Long và dọc quốc lộ 6.

Số lượng khu đô thị được lên kế hoạch phát triển đã tăng đáng kể so với các quy hoạch trước đây. Trong quy hoạch chung Thủ đô giai đoạn tới 2045 với tầm nhìn 2065 được điều chỉnh năm trước, các nhà quản lý chỉ xác định phát triển 5 vùng đô thị gồm khu vực phía Nam sông Hồng, phía Đông, Tây, Nam và Bắc.

Theo các số liệu thống kê, vào năm 2045, tổng diện tích dành cho 14 khu đô thị của Hà Nội được dự báo đạt hơn 176.708 ha. Quy mô này chiếm khoảng 52% diện tích tự nhiên của Thủ đô. Khi tiến tới 2065, quy mô đô thị sẽ nâng cao lên 201.060 ha, tương ứng với xấp xỉ 60% tổng diện tích Hà Nội.

Phía Tây: 6 đô thị với diện tích gần 35.000 ha

Sáu khu đô thị phía Tây dự kiến có tổng diện tích 34.6221 ha vào 2045. Trong số đó, Hòa Lạc được xác định là khu đô thị có quy mô lớn nhất ở khu vực Tây với diện tích 10.099 ha. Theo dự báo, dân số tại đây sẽ đạt 0,8 triệu người vào 2045. Thành phố định hướng khu vực này sẽ phát triển thành trung tâm đầu nối về khoa học, kỹ thuật, công nghệ cao, giáo dục chất lượng hàng đầu, đồng thời mang chức năng hành chính đặc biệt và quản lý các khu công nghệ cao.

Khu vực trung tâm: Duy trì phía hữu ngạn sông Hồng

Ở khu vực trung tâm, khu đô thị hữu ngạn sông Hồng sẽ giữ ổn định diện tích khoảng 45.300 ha từ thời điểm hiện tại đến 2065. Hà Nội dự tính dân số tại khu vực này sẽ lên tới 6,36 triệu người vào 2045. Những khu vực như nội đô lịch sử và nội đô mở rộng sẽ tiếp tục đóng vai trò là trung tâm chính trị và hành chính của quốc gia cũng như thành phố.

Thành phố sẽ triển khai các giải pháp nhằm bảo tồn và tái thiết lập nhằm phát huy những giá trị không gian và kiến trúc đô thị hiện có. Đồng thời, Hà Nội cũng có ý định xây dựng một khu tài chính với những cơ chế đặc biệt, tập trung vào lĩnh vực tài chính công, lợi dụng vị thế gần các trụ sở hành chính - chính trị và các trụ sở của những ngân hàng hàng đầu.

Với không gian tọa lạc hai bên dòng sông Hồng, khu vực này sẽ trở thành trục chính về cảnh quan, văn hóa, lịch sử và môi trường của Thủ đô, có chức năng chủ yếu là các công trình công cộng, công viên cây xanh, dịch vụ văn hóa, du lịch và giải trí. Diện tích phát triển đô thị tại đây dự kiến 11.425 ha vào 2045 và sẽ tăng lên 15.488 ha, với dân số dự báo 1,2 triệu người.

Theo quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, mục tiêu là "tạo lập hình ảnh một đô thị mới, hiện đại, văn minh và sinh thái hai bên sông, đồng bộ về cơ sở hạ tầng đô thị, kết hợp bảo tồn, phát huy bản sắc truyền thống".

Phía Nam: 4 đô thị với tâm điểm là Olympic

Ở khu vực phía Nam, Hà Nội dự kiến sẽ hình thành 4 khu đô thị gồm Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội (Olympic), Thường Tín - Phú Xuyên, Vân Đình - Đại Nghĩa, cùng các khu vực dọc quốc lộ 1A. Đô thị Olympic có quy mô lên đến gần 14.000 ha, được kỳ vọng sẽ phát triển thành tổ hợp thể thao tầm quốc tế với điểm nhân là một sân vận động có sức chứa 135.000 chỗ ngồi - được khởi công từ cuối năm ngoái và dự kiến khánh thành vào tháng 7/2027. Toàn bộ các tiện ích còn lại của khu đô thị thể thao Olympic có thể đi vào hoạt động từ năm 2035.

Bên cạnh đó, Hà Nội cũng có kế hoạch phát triển Olympic thành một đô thị mới tầm cỡ ở cửa ngõ phía Nam để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội. Đô thị Olympic sẽ được bố trí không gian theo mô hình TOD (phát triển hướng giao thông công cộng), tăng tỷ lệ các công trình cao tầng, giảm mật độ xây dựng, mở rộng diện tích cây xanh và không gian xanh.

Mạng lưới giao thông và TOD cấp quốc gia

Khu vực phía Nam Thủ đô cũng dự kiến sẽ bố trí hai TOD cấp quốc gia. Với mạng lưới đường sắt đô thị dài 979 km, Hà Nội sẽ phát triển các TOD theo mô hình "động lực - đa trung tâm - vùng chức năng", nhằm dẫn dắt mở rộng đô thị và cân bằng phân bố dân số, việc làm trên toàn vùng Thủ đô.

Theo dự hoạch, Hà Nội sẽ có 5-10 TOD cấp quốc gia/vùng và 20-30 TOD cấp thành phố. Hai TOD phía Nam này sẽ hoạt động như hạt nhân, hình thành các vùng phát triển đầu tàu, có khả năng lan tỏa và dẫn dắt sự mở rộng không gian đô thị theo các tuyến đường sắt và các hành lang kinh tế - kỹ thuật chủ yếu. Ngoài ra, khoảng 120-150 TOD cấp khu vực cũng sẽ được xây dựng.

Quỹ đất dự trữ và phát triển bền vững

Thành phố cũng lên kế hoạch dành riêng quỹ đất dự phòng với tổng diện tích khoảng 3.000 ha tại 10 vị trí chiến lược, bao gồm khu vực cầu Thăng Long, Nhật Tân, Tứ Liên, cũng như các nút giao của vành đai 4, 5 với đại lộ Thăng Long và với cao tốc Pháp Vân. Các khu vực này sẽ không được chia thành những lô đất nhỏ để bảo lưu những diện tích đất rộng. Thêm vào đó, Hà Nội cũng quy hoạch thêm khoảng 17.000 ha dùng để phát triển đô thị tại 6 vùng dự trữ ở phía Nam, phía Tây và Mê Linh.