Bảo vật quốc gia ghi dấu câu chuyện miễn thuế tại làng cổ ngàn năm ở Hà Nội

Vượt qua cầu Long Biên khoảng 1km, chùa Bắc Biên tọa lạc ở phường Bồ Đề (Hà Nội) - còn mang tên chùa An Xá - là nơi an trí một bảo vật quốc gia vô cùng quý hiếm: chiếc chuông chùa An Xá.

Khu vực An Xá từng là một làng cổ nằm trong thành Đại La. Khi vua Lý Thái Tổ quyết định chuyển đô từ Hoa Lư sang Thăng Long năm 1010, cư dân An Xá đã di chuyển tới sống trên bãi giữa dòng sông Hồng, đặt lại tên địa danh là châu Cơ Xá, còn ngôi chùa cổ vẫn giữ nguyên danh xưa. Sau những lần tìm kiếm vị trí sinh sống thuận lợi hơn, cộng đồng dân cư này đổi tên thành Bắc Biên như ngày nay. Đây cũng là quê quán của vị danh tướng nổi tiếng thời triều Lý - Lý Thường Kiệt.

Theo những dòng chữ khắc trên chuông, chiếc chuông này được đúc vào năm 1690 dưới thời đại Lê Trung Hưng, với sự quyên góp và thực hiện của các vị chức sắc cũng như nhân dân từ châu Cơ Xá.

Kích thước và kiến trúc đặc biệt

Thân chuông có chiều cao 0,95m, miệng chuông rộng 0,65m, quai cao 0,3m. Điểm đặc biệt nằm ở thiết kế quai chuông với hình ảnh hai con rồng quay lưng vào nhau, móng rồng bám chặt vào chuông tạo thành hai quai vô cùng chắc chắn.

Trên bề mặt chuông khắc 9 lệnh chỉ từ Phủ Chúa được cấp cho châu Cơ Xá vào giai đoạn Lê - Trịnh thế kỷ XVII - XVIII. Trong đó, bảy chỉ dụ được khắc kín trên 4 ô vuông trên thân chuông, hai chỉ dụ còn lại được khắc vào phần lòng trong chuông.

Con số thật ấn tượng là lượng chữ Hán khắc trên chuông lên tới 5.510 chữ - một kỷ lục hiếm thấy về số lượng chữ khắc trên những chiếc chuông đồng cổ ở các làng xã Việt Nam.

Miễn thuế - phần thưởng cho sự hi sinh

Tất cả các chỉ dụ khắc trên chuông đều liên quan tới chính sách miễn sưu thuế và tạp dịch cho dân cư Cơ Xá. Lý do đơn giản nhưng ý nghĩa sâu sắc: những người dân làng này đã từng