Quyển truyện tranh nhỏ bé về Lương Sơn Bá gợi nhớ kỳ công của Vũ Linh

Một quyển truyện tranh cùn bé bằng lòng bàn tay được nhà sưu tập Huỳnh Minh Hiệp cầm trên tay giới thiệu trong chương trình Nghệ thuật cải lương: Ký ức lịch sử và mã văn hóa dân tộc tại Nhà hát Trần Hữu Trang. Chương trình này do Hội đồng Lý luận phê bình văn học nghệ thuật TP.HCM phối hợp cùng Đài Phát thanh truyền hình TP.HCM và Hãng phim TFS thực hiện.

Quyển truyện tranh dạng ngang này rộng chỉ khoảng 5cm, chứa đựng nội dung tuồng cải lương Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài được cắt ghép từ hình ảnh sân khấu thành một sản phẩm độc đáo. Theo lời ông Hiệp, những bức tranh bên trong được họa sĩ Hoàng Lương - một tên tuổi nổi tiếng vào thời kỳ đó - thực hiện. Truyện được in trên giấy pơ-luya gồm 12 trang, diễn tả toàn bộ nội dung của tuồng cải lương này.

Trang cuối cùng của quyển truyện ghi rõ ngày 27-2-1965 là thời điểm ra mắt tác phẩm. Ông Hiệp kể rằng ông may mắn nhận được quyển truyện quý hiếm này từ người dân Trà Vinh cách đây hơn 30 năm khi có dịp ghé thăm.

Sự tồn tại của quyển truyện tranh này chứng tỏ vitalidad mãnh liệt của cải lương với cư dân Nam Bộ, không chỉ thể hiện qua những buổi diễn trên sân khấu hay những bản ghi âm, mà còn xuất hiện trong các sản phẩm in ấn như sách báo, tập bài ca hát, thậm chí cả quyển truyện tranh mộc mạc như vật phẩm mà ông Hiệp nắm giữ.

Khi nói đến tuồng Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài, không thể không nhớ tới hình ảnh của nghệ sĩ Vũ Linh với vai Lương Sơn Bá của mình. Tuồng này được sáng tác bởi nhạc sĩ Đức Phú - người em ruột của ông Minh Tơ, đồng thời là chú cậu của những nghệ sĩ cải lương lừng danh như Thanh Tòng, Xuân Yến, Thanh Loan, Bạch Lê, Bạch Long, Thành Lộc. Khi dựng tuồng Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài lần đầu tiên, ông Đức Phú cũng đóng vai chính này cùng các diễn viên nữ tài danh.

Trong suốt hơn 60 năm qua, tuồng Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài đã chứng minh sức sống bền bỉ khi khán giả vẫn tiếp tục xem đi xem lại mà không biết chán. Các nhóm cải lương và sân khấu vẫn dàn dựng lại tác phẩm này dưới dạng toàn tuồng hoặc những trích đoạn riêng biệt.

Sau thế hệ ông Đức Phú, vai Lương Sơn Bá được ghi đậm trong ký ức khán giả thông qua diễn xuất của Vũ Linh. Bà Lê Thiện, nguyên Phó giám đốc Nhà hát Trần Hữu Trang, hồi tưởng rằng nhiều mấy chục năm trước, khi nhà hát dựng tuồng này, cố nghệ sĩ Vũ Linh đã thực hiện vai Lương Sơn Bá liên tiếp cùng các đàn ba như Thanh Thanh Tâm, Thanh Hằng, Tài Linh. Vở diễn thu hút khán giả đến mức hầu hết các buổi diễn đều kín khán phòng.

Có lần diễn viên Hồng Ánh phải biểu diễn một vở kịch có yêu cầu thực hiện những đoạn ca cải lương cổ điển. Cô chia sẻ với báo chí rằng cô đã bật lại video Vũ Linh thể hiện vai Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài để học hỏi cách ca hát và kỹ thuật diễn xuất, vì cô vô cùng yêu mến tài năng của Vũ Linh.

Điều này cho thấy sức lôi cuốn đặc biệt của Vũ Linh với nhân vật Lương Sơn Bá trong truyện cổ tích này. Ông được coi là diễn viên không thể thay thế trong vai này, thành hình mẫu mà các thế hệ cải lương sau này phải ngưỡng mộ và học tập theo.

Một chứng tích khác của sự ghi nhớ này là buổi diễn kỷ niệm 5 năm thành lập vào tối 12-2 tại Nhà hát Thành phố, sân khấu Chí Linh - Vân Hà, nơi Vũ Linh cùng diễn viên Võ Minh Lâm đã đóng vai Lương Sơn Bá.