Kịch 'Biển khát': Những vết thương tâm lý sau chiến tranh

Nhân vật Vĩnh, một chiến sĩ đã hoàn thành nhiệm vụ ở mặt trận và trở về quê hương, không chỉ mang theo những chấn thương trên cơ thể mà còn phải chịu đựng những đau đớn tinh thần khi đối diện với những bí mật gia đình. Đó là nền tảng của câu chuyện kịch được trình diễn tại Nhà hát Tài năng trẻ, Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội vào đêm 31-7, trong tháng dành để vinh danh những người anh hùng và liệt sĩ.

Thông qua những diễn xuất tay nghề của các diễn viên chuyên nghiệp cùng sự dẫn dắt nhiệt tình của nhà làm phim trẻ tuổi, kịch bản của Nguyễn Anh Biên mở ra những lớp sâu sắc về con người, về những mất mát và hy sinh mà chiến tranh gây ra không chỉ trên chiến trường mà cả ở những người ở nhà chờ đợi, sống với những vết mở không bao giờ lành.

Nội dung của tác phẩm lấy bối cảnh một làng chài ven biển. Vĩnh, do nghệ sĩ Tiến Huy từ Nhà hát kịch Hà Nội thể hiện, là người con trai anh hùng trở về với đôi mắt không còn sáng. Anh được chào đón bởi vợ Hoan, vai diễn của diễn viên Kim Dung từ Nhà hát Kịch Quân đội, một người phụ nữ xinh đẹp và tự tưởng như giữ gìn luân thường. Tuy nhiên, niềm vui lớn lao không kéo dài lâu. Vĩnh bắt đầu nhận thấy những dấu hiệu bất thường, đặc biệt là về cách mọi người tiếp xúc với đứa con của anh.

Khi sự thật từng chút bắt đầu lộ ra - đứa con không phải là con ruột của anh - Vĩnh rơi vào tình trạng tìm kiếm câu trả lời. Hoan, dưới sự che chở của mẹ chồng do Nghệ sĩ Nhân dân Ngọc Thư đóng, kiên quyết giữ bí mật về bố thực của đứa trẻ. Khao khát khám phá sự thật của Vĩnh dẫn đến một khủng hoảng lớn khi anh phát hiện người đã làm tổn thương anh, những người lính chiến đấu, chính là bạn thân từ làng mình.

Sự phát hiện này làm gia đình thoi thóp, tất cả những gì họ xây dựng dường như tan vỡ. Nhưng cũng từ điểm thấp nhất này, quá trình chữa lành bắt đầu xuất hiện.

Chủ đề hậu chiến này đã trở thành điểm tập trung của nhiều tác phẩm nghệ thuật trong quá khứ, từ bài hát Biển khát của nhạc sĩ Trương Ngọc Ninh, bộ phim Mẹ chồng tôi của đạo diễn Khải Hưng, cho đến vở kịch Điều còn lại của Nguyễn Đăng Chương. Những công trình này đều mang lại sự cảm thụ sâu sắc với khán giả.

Phiên bản của Nguyễn Văn Ba, mặc dù xoay quanh chủ đề quen thuộc, đã tìm được những góc nhìn mới. Thay vì lấy bối cảnh một làng quê ở Bắc Bộ như các tác phẩm trước, đạo diễn chọn một cộng đồng làng chài bên biển, mang lại cơ hội để kỳ công dàn dựng sân khấu đặc sắc và gợi mỗi xúc cảm thông qua hình ảnh biển rộng mênh mông, sóng dập dề, những chiếc thuyền cô đơn và lưới cá xộp xần. Những phân cảnh này không chỉ đẹp về mặt thị giác mà còn chứa đầy tính biểu trưng.

Có một phân cảnh hiện lại kí ức về một đêm ngoài bãi biển rộng mênh mông, lúc tình cảm vấp ngã, với những con sóng bạc ánh sáng. Hay những cảnh tả về cuộc vật lộn nội tâm của người vợ - yêu chồng nhưng đã không chống cự được một khoảnh khắc yếu lòng.

Phân cảnh kết lại mang tính biểu tượng sâu sắc, khi chồng tìm và gặp vợ đang miệt mài vá những mảnh lưới rách. Anh nhận ra một sự thật đơn giản nhưng mạnh mẽ: những người làng chài sống bằng cách chịu khó vá lưới rách, sửa thuyền hỏng, và nắm tay nhau tiếp tục bước tiếp.

Thông điệp rằng chỉ tình yêu mới có khả năng chữa lành tất cả không bao giờ mất giá trị, ngay cả với những người sinh ra lâu sau chiến tranh. Đó là điều mà vở kịch này muốn gửi gắm, qua hình ảnh những cư dân làng chài chọn cách kiên cường tiếp tục cuộc sống, giống như bao thế hệ trước họ đã làm.