Bữa cơm hàng ngày của người Mỹ giữa cuộc khủng hoảng giá cả

Tại ngôi nhà của bà Apral Jack ở Massachusetts, bữa tối thường được quyết định dựa trên mặt hàng nào đang có khuyến mãi trong ngày. Bà thường xuyên sử dụng ứng dụng di động để tìm hiểu các chương trình giảm giá tại cửa hàng gần nhất hoặc lục lọi những tờ rơi quảng cáo để tìm kiếm phiếu giảm giá. Khi phát hiện giá bán quá cao, bà sẽ bỏ qua những sản phẩm đó hoặc tìm cách mua ở các cửa hàng khác với giá rẻ hơn.

"Tôi thấy giá của loại táo yêu thích bị đẩy lên, nên tôi quyết định sẽ chuyển sang mua ở Market Basket vì rẻ hơn", bà Jack, 50 tuổi, tâm sự khi đang đẩy xe hàng tại cửa hàng Stop & Shop gần nhà ở Lexington, Massachusetts.

Việc sử dụng các phiếu giảm giá, so sánh giá giữa các cửa hàng và từ bỏ những món ăn yêu thích đã trở thành những hành động bình thường đối với bà Jack cũng như hàng triệu người Mỹ khác. Họ buộc phải thích ứng với tình trạng giá thực phẩm tăng lên mức cao nhất trong 5 thập kỷ. Theo các dữ liệu chính thức, mức giá thực phẩm tiêu dùng tại các hộ gia đình ở các thành phố nước Mỹ đã tăng 33% so với thời điểm đầu năm 2019.

Đợt tăng giá chưa từng có này có nguồn gốc từ nhiều yếu tố. Đầu tiên là đại dịch Covid-19 gây ra những tổn hại lớn cho chuỗi cung ứng toàn cầu, dẫn đến chi phí lao động và vận chuyển tăng đáng kể. Các hiện tượng thiên nhiên bất thường như hạn hán, lũ lụt, cùng với các dịch bệnh động vật như cúm gia cầm đã làm giảm sút sản lượng. Các mức thuế quan mới áp đặt lên các mặt hàng nhập khẩu như cà phê, cà chua và sôcôla đã khiến giá chúng tăng vọt, trong khi cuộc xung đột ở Ukraine làm gián đoạn nguồn cung phân bón và năng lượng.

Khi các tình hình xung đột mới ở khu vực Trung Đông tiếp tục làm tăng nhanh lạm phát giá thực phẩm trong năm này, vấn đề chi phí sinh hoạt và khả năng chi trả đã trở thành chủ đề nóng hổi trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.

Thịt bò là ví dụ rõ ràng nhất cho thấy giá thực phẩm đang vượt ra khỏi tầm kiểm soát của hầu hết người tiêu dùng Mỹ. Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ, một pound (tương đương khoảng 450 gam) thịt bò xay vào tháng 6 đã đạt giá 6,82 USD, cao hơn 79% so với mức giá vào đầu năm 2019. Nguyên nhân xuất phát từ tổng đàn gia súc của Mỹ sụt giảm, tình trạng hạn hán kéo dài ở các bang phía Tây, cộng với chi phí nhiên liệu và thức ăn chăn nuôi tăng cao.

Theo công ty phân tích dữ liệu thị trường NielsenIQ, lượng mua thịt bò xay của người tiêu dùng đang giảm dần. Bà Ada Torres, 60 tuổi, là một trong số những người đã ngừng mua thịt bò xay: với mức giá gần 20 USD cho 2,3 kg thịt bò xay, nó đã trở thành một mặt hàng quá đắt đối với gia đình 5 thành viên của bà.

Bà Torres hiện sống tại Cleveland, tiểu bang Texas, cùng con gái 36 tuổi và ba cháu. Nguồn thu nhập gia đình chủ yếu phụ thuộc vào con gái hiện làm công việc rửa xe di động, trong khi bà Torres đảm nhận công việc nội trợ.

"Giá mọi thứ đều tăng vọt. Tiền 100 USD để đi chợ bây giờ chẳng đủ mua gì cả. Thậm chí nếu tôi khéo săn khuyến mãi, tôi cũng chỉ xách được khoảng 7 gói hàng kích thước lớn về nhà", bà chia sẻ.

Để cắt giảm chi phí, bà Torres bắt đầu thay thế các sản phẩm Goya và nước sốt cà chua Hunt's bằng các dòng sản phẩm thuộc thương hiệu Great Value của Walmart. Thịt gà và thịt chế biến hiện là những nguồn cung cấp protein động vật chính của gia đình, bà cho biết. Tuy nhiên, bà lo ngại rằng ăn quá nhiều thịt chế biến có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của những người cháu tuổi 12, 15 và 16. Những đứa trẻ vẫn còn nhớ những bữa ăn thịt bò như lasagna, fajitas thịt bò nướng và bít tết kèm khoai tây chiên, những món ăn từng là bình thường trên bàn ăn gia đình, bà nói.

Công việc của con gái bà Torres bị ảnh hưởng nặng nề trong mùa mưa tại Texas, khiến gia đình chỉ có khả năng chi trả cho một bữa ăn đầy đủ mỗi ngày. Các bữa sáng và tối chỉ bao gồm những món đơn giản như trứng hoặc ngũ cốc thông thường.

Matt Hamory, người đứng đầu phòng tư vấn thực phẩm toàn cầu của công ty AlixPartners, giải thích rằng người tiêu dùng thường có một ngân sách tiêu dùng thực phẩm hàng tuần mà họ cảm thấy thoải mái. Khi giá giảm, họ có thể chọn cửa hàng đắt tiền hơn hoặc tự thưởng cho mình một bữa ăn cao cấp. Tuy nhiên, nếu giá cả trở nên không hợp lý hoặc triển vọng kinh tế không rõ ràng, họ sẽ tìm kiếm các lựa chọn rẻ hơn hoặc giảm bớt chi tiêu.

San Francisco nổi tiếng là một thành phố thiên đường dành cho những người yêu ẩm thực. Nhưng với Jack Chang, 33 tuổi, vấn đề ăn uống là một gánh nặng. Anh là thợ cắt tóc tự kinh doanh với ba con nhỏ và một người bạn đời đang thất nghiệp. Thu nhập từ công việc cắt tóc 5 đến 6 ngày một tuần của anh thường không đủ để sống.

"Phải nuôi 5 miệng ăn, đôi khi còn cả mẹ tôi nữa, nên gánh nặng tài chính rất lớn", Chang chia sẻ.

Thay vì đi uống trà sữa trân châu hoặc kem ốc quế cao cấp, gia đình Chang thường chọn đi đến Round 1 Bowling & Arcade, một tổ hợp giải trí kiểu Nhật với kem ốc quế chỉ có giá 1 USD.

Giống như nhiều cư dân khác ở vùng Vịnh San Francisco, Chang cảm thấy áp lực từ chi phí sinh hoạt tăng liên tục trong thời gian qua. Chang và bạn đời Tina Chhous cố gắng tiết kiệm bằng cách mua thực phẩm và dược phẩm của các nhãn hiệu giá rẻ. Họ chỉ mua sữa organic nhưng đối với những sản phẩm khác thì chọn loại tiêu chuẩn.

Khi trường mẫu giáo của con gái 4 tuổi của họ có các phần ăn thừa như thịt hoặc bánh mì, Chhous tích cực xin mang về nhà. Cô cũng nhận được khoản trợ cấp lương thực hàng tháng thông qua Chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung của chính phủ liên bang, hay SNAP.

"Nếu không có trợ cấp đó, tôi không biết mình sẽ làm gì", Chang nói.