Chiến lược 'thành công rồi' của chính quyền Trump trong dự án xây phòng khiêu vũ Nhà Trắng

Vào ngày 21/8, Chánh án Tòa án Tối cao Hoa Kỳ John Roberts đưa ra quyết định tạm ngừng phán quyết của tòa phúc thẩm liên bang Washington, cho phép chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục dự án xây phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng.

Quyết định này được đưa ra sau khi luật sư John Sauer, đại diện pháp lý cho Nhà Trắng, gửi đơn kháng cáo lên Tòa án Tối cao vào ngày 14/8, yêu cầu bác bỏ phán quyết của tòa cấp dưới và lý giải rằng công trình này cần thiết để bảo vệ an toàn Tổng thống.

Trong các tài liệu trình tòa, Nhà Trắng công bố rằng dự án đã đạt 65% tiến độ hoàn thành, với khoảng 250 công nhân làm việc 20 tiếng mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần. Dựa trên tiến trình này, chính quyền cho rằng tạm dừng hay hủy bỏ dự án sẽ gây ra những khó khăn không nhỏ.

Hai nhà bình luận của Wall Street Journal, James Romoser và Will Hobson, gọi cách làm này là chiến thuật "thành công rồi", bởi nó nhằm thúc đẩy một dự án có khả năng thay đổi đáng kể hình dạng và cấu trúc Nhà Trắng.

Dự án từ lâu đã gây tranh cãi và nhận được sự phản đối rộng rãi, nhưng các chức sắc trong chính quyền Trump rõ ràng hiểu biết rằng các thủ tục tòa án sẽ kéo dài và đó là dịp để họ thi công nhanh chóng, nhằm đưa công trình đến mức độ không thể quay lại bằng các biện pháp pháp lý.

Tổng thống Trump đề xuất dự án này vào cuối tháng 7/2025, với mục đích thay thế phòng tổ chức sự kiện hiện tại của Nhà Trắng, nơi chỉ có thể tiếp đón tối đa 200 khách. Ông bày tỏ rằng đối với các sự kiện lớn, Nhà Trắng buộc phải sử dụng các lều tạm bợ ở Bãi cỏ phía Nam, điều này không phù hợp khi điều kiện thời tiết không tốt.

Theo kế hoạch, phòng khiêu vũ dự kiến sẽ có diện tích hơn 8.300 m2, có khả năng chứa gần 1.000 người. Công trình bắt đầu thi công vào tháng 10/2025 và ngay lập tức gây ra tranh luận kịch liệt bởi vì toàn bộ Cánh Đông của Nhà Trắng phải bị tháo dỡ, điều này mâu thuẫn với những phát biểu trước đó của ông Trump.

Tháng 12/2025, Tổ chức Bảo tồn Di sản Quốc gia (NTHP) khởi kiện tại tòa án liên bang Washington, cáo buộc Tổng thống Trump và các quan chức chính quyền đã vi phạm luật pháp bằng cách triển khai dự án này mà không thực hiện đánh giá độc lập về ảnh hưởng môi trường, giá trị lịch sử và yếu tố thẩm mỹ.

Vào ngày 16/4, Thẩm phán tòa sơ thẩm Richard Leon ra phán quyết tạm dừng thi công phần trên mặt đất của dự án, chỉ cho phép tiếp tục xây phần ngầm mà quân đội xác định là tối quan trọng. Tòa phúc thẩm liên bang Washington sau đó cũng duy trì phán quyết này, lập luận rằng dự án cần phải được Quốc hội phê duyệt, tuy nhiên tạm hoãn thi hành quyết định trong 14 ngày để Nhà Trắng có cơ hội kháng cáo lên Tòa án Tối cao.

Trong suốt thời gian này, các công nhân vẫn tiếp tục công việc thi công tại Nhà Trắng và khi vụ kiện được đưa tới Tòa án Tối cao ngày 14/8, công trình đã được xây dựng thêm đáng kể. Luật sư Sauer thậm chí còn chỉ ra rằng một số vật liệu sử dụng cho dự án là bê tông thương mại được dùng tại các nhà máy điện hạt nhân, hầu như không thể tháo dỡ được.

Các đương sự pháp lý đại diện cho NTHP khẳng định rằng chính quyền đang tăng tốc độ thực hiện dự án, làm cho công trình trở nên khó khả thi để hủy bỏ và "vượt qua được quá trình kiểm tra của các tòa án".

"Điều này khiến các tòa án rơi vào thế bất lợi, vì một khi những bước đầu tiên đã được hoàn thành, việc khôi phục lại trạng thái ban đầu đôi khi là rất phức tạp", giáo sư luật học James Pfander từ Đại học Northwestern chia sẻ.

Theo Romoser và Hobson, nếu Tòa án Tối cao quyết định phục hồi phán quyết của các tòa án cấp dưới, phòng khiêu vũ sẽ trở thành một công trường bỏ dở tại vị trí quan trọng ở Nhà Trắng, phụ thuộc vào Quốc hội để hoàn tất. Nếu tiếp tục xây dựng theo hình thức hiện tại, dự án sẽ tiếp tục tiến triển, và nếu thẩm phán đưa ra quyết định bất lợi cho Nhà Trắng, tòa sẽ phải đối diện với vấn đề xử lý phần công trình đã hoàn thành.

Cuộc tranh cãi cũng không chỉ dừng lại ở việc liệu chính quyền ông Trump có cố ý xây dựng "sự đã rồi" hay không, bởi Nhà Trắng vẫn đưa ra các lập luận khác để bảo vệ dự án.

Ông Sauer trích dẫn các quy định pháp luật cho phép Tổng thống quản lý và sửa chữa, cải tiến khu nhà ở của tổng thống, do vậy việc các tòa án liên bang ở Washington ra lệnh dừng thi công là "sự can dự quá mức, vượt ra ngoài thẩm quyền". Luật sư này cũng nhấn mạnh khía cạnh an ninh, đề cập đến các âm mưu ám sát nhắm vào ông Trump trong những năm gần đây trong tài liệu gửi tòa.

Cách tiếp cận này không chỉ xuất hiện trong dự án phòng khiêu vũ. Trong hoạt động trục xuất người nhập cư bất hợp pháp, chính quyền ông Trump cũng đẩy nhanh tiến trình, khiến cho các thủ tục pháp lý nhiều khi xảy ra sau khi máy bay chở những người bị trục xuất đã cất cánh. Nhà Trắng lập luận rằng một khi những người được trục xuất rời khỏi lãnh thổ Mỹ, việc đưa họ trở lại sẽ rất khó thực hiện.

Khi giải thể các cơ quan liên bang hoặc cắt giảm hỗ trợ quốc tế, chính quyền Trump cũng nhanh chóng triển khai các quyết định trong lúc các vụ kiện còn đang tiến hành, khiến bên khởi kiện phải đối mặt với "sự đã rồi".

Người phát ngôn của NTHP tuyên bố tổ chức đang chờ đợi các bước tiếp theo từ Tòa án Tối cao liên quan đến dự án phòng khiêu vũ. Theo NTHP, việc cho phép chính quyền tiếp tục xây dựng chỉ vì công trình đã đạt một mức độ hoàn thành nhất định sẽ tạo ra tiền lệ không tốt.

Các luật sư đại diện NTHP tranh luận rằng phán quyết của tòa liên bang không "đóng cứng" toàn bộ dự án, mà chỉ cấm ông Trump xây dựng phòng khiêu vũ cho đến khi Quốc hội phê duyệt.

"Bên ông Trump cũng chưa chứng minh rằng việc tạm thời không xây phòng khiêu vũ là vấn đề cấp tính đến mức Tòa án Tối cao cần phải can thiệp khẩn cấp", các luật sư NTHP cho biết.