Bộ Xây dựng đề xuất pháp lệnh hóa nhà ở cho thuê và nhà thương mại có giá hợp lý

Bộ Xây dựng vừa công bố đề xuất đưa vào luật các loại hình nhà ở cho thuê và nhà thương mại có giá hợp lý, với các quy định cụ thể về mức giá theo từng khu vực nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người dân.

Hiện nay, Bộ Xây dựng đang tiến hành rộng rãi thu thập ý kiến về dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi. Một trong những nội dung quan trọng của dự thảo này là bổ sung các quy định liên quan đến nhà ở cho thuê và nhà thương mại giá phù hợp.

Theo dự thảo, nhà ở cho thuê được định nghĩa là công trình được đầu tư bởi các tổ chức, cá nhân hoặc nhà nước với mục đích cho thuê. Trong đó, Nhà nước sẽ giữ vai trò dẫn dắt trong việc tập hợp quỹ nhà ở từ ngân sách Nhà nước.

Bộ Xây dựng đề xuất nhóm đối tượng được thuê gồm những người hưởng lợi từ chính sách nhà ở xã hội như hộ gia đình có thu nhập thấp, công nhân, nhân viên lực lượng quân sự, công chức, sinh viên và các đối tượng khác. Ngoài ra, các cán bộ, công chức, viên chức cũng như người lao động có thể thuê nhà thông qua quỹ căn hộ do Quỹ nhà ở quốc gia tổ chức thiết lập.

Đối với người đăng ký thuê nhà, họ phải thỏa mãn điều kiện bắt buộc là chưa sở hữu nhà riêng hoặc đã có nhà ở địa phương nhưng diện tích bình quân trên đầu người thấp hơn tiêu chuẩn tối thiểu do Chính phủ thông báo.

Nhà đầu tư dự án nhà ở cho thuê được phép dành 20% tổng diện tích sàn để kinh doanh dịch vụ và thương mại, từ đó tạo tài chính giảm chi phí thuê nhà cho khách hàng. Thêm vào đó, các nhà đầu tư cũng được hưởng ưu đãi về lệ phí thuế giá trị gia tăng (VAT) từ phần doanh thu cho thuê nhà.

Về vấn đề xác định mức thuê, Bộ Xây dựng đề xuất áp dụng nguyên tắc tính toán toàn bộ chi phí bảo trì, quản lý và hao mòn tài sản, nhưng không tính vào các hỗ trợ tài chính từ Nhà nước.

Trước đây, lãnh đạo đất nước Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Lê Minh Hưng đã ban hành chỉ thị yêu cầu các tỉnh, thành phố tăng tốc độ phát triển nhà ở cho thuê - một lĩnh vực ưu tiên cho giai đoạn hạn đến năm 2030. Chính phủ nhấn mạnh pháp lệnh chuyên đổi tư duy về phát triển nhà ở toàn diện. Cùng với việc xây dựng nhà để bán, Việt Nam cần ưu tiên phát triển nhà cho thuê, đặc biệt là mô hình chung cư cho thuê tại các thành phố lớn, khu sản xuất, khu kinh tế, vùng trung tâm và các tuyến giao thương kinh tế chính.

Đối với nhà thương mại giá phù hợp, dự thảo xác định đây là nhà ở xây dựng theo dự án để bán, thuê mua hoặc cho thuê tùy theo cơ chế kinh tế thị trường. Loại sản phẩm này nhận được hỗ trợ cơ chế từ Nhà nước và bắt buộc phải đạt tiêu chuẩn về mức giá.

Bộ Xây dựng đề xuất để UBND tỉnh, thành phố quy định giá bán, giá thuê mua của loại nhà ở này tùy theo đặc thù từng khu vực sao cho phù hợp với khả năng thanh toán của người dân. Tuy vậy, mức giá này vẫn bắt buộc phải đảm bảo tính chính xác, đầy đủ các chi phí hoạt động.

Nhà ở thương mại giá phù hợp sẽ bị giới hạn khả năng chuyển giao. Bộ soạn thảo đề xuất rằng người mua, người thuê nhà không được phép tái bán trong vòng tối thiểu 5 năm kể từ lúc hoàn tất thanh toán tiền nhà. Đồng thời, người này phải là cá nhân sống tại Việt Nam và chỉ được quyền sở hữu tối đa 1 căn nhà trong một dự án.

Trong cuộc họp lấy ý kiến về dự thảo luật diễn ra ngày 3/7 do Bộ Xây dựng tổ chức, các chuyên gia và đại diện từ phía doanh nghiệp yêu cầu cần phải quy định chi tiết tiêu chuẩn, điều kiện cũng như tiêu chí kỹ thuật nhằm xây dựng nền tảng pháp lý thống nhất để các địa phương dùng khi thẩm định, công nhân dự án nhà ở thương mại phù hợp.

Một số ý kiến khác cũng gợi ý cần làm sáng tỏ hơn các cơ chế ưu đãi về đất đai, hỗ trợ đầu tư, hỗ trợ tài chính để tạo động lực cho các nhà kinh doanh tham gia xây dựng nhà ở xã hội và nhà ở thương mại có mức giá phù hợp.