Zuckerberg bác bỏ lo ngại AI 'ăn cắp' việc làm, tập trung vào siêu trợ lý cá nhân

Lãnh đạo Meta Mark Zuckerberg vừa phát biểu không đồng ý với quan niệm rằng AI sẽ "cướp" việc làm của con người. Trong một cuộc phỏng vấn podcast Idea Generation của Complex vào đầu tuần này, ông cho biết không thực sự tin tưởng vào những dự đoán âm ảnh này đang xảy ra.

Thay vì tự động hóa hoàn toàn công việc tri thức bằng trí tuệ nhân tạo, Zuckerberg cho rằng các công ty nên tập trung vào xây dựng những "siêu trí tuệ cá nhân" - tức những công cụ trao quyền cho từng cá nhân làm việc hiệu quả và nhanh chóng hơn. Ông đánh giá những doanh nghiệp cố gắng thực hiện hoàn toàn tự động hóa công việc là không phải là hướng đi tốt.

Theo Zuckerberg, nếu có sự cân bằng giữa các công ty AI hỗ trợ hoạt động kinh doanh và những công ty hướng tới mục tiêu trao quyền cá nhân, điều này sẽ mở ra một tương lai tích cực hơn. Ông nhấn mạnh rằng khi doanh nghiệp nâng cao năng suất thông qua công nghệ, người lao động cũng cần được trang bị kỹ năng và công cụ để theo kịp tốc độ thay đổi này.

"Nếu bạn tập trung vào việc nâng cao khả năng của con người, giúp họ hoàn thành công việc nhanh hơn, về mặt lý thuyết sẽ có nhiều cơ hội việc làm thay vì giảm đi," Zuckerberg giải thích. Theo Business Insider, phát biểu của ông dường như nhằm quảng bá tầm nhìn của Meta về phát triển những trợ lý cá nhân cao cấp, một lĩnh vực công ty đã đầu tư hàng chục tỷ USD để thu hút nhân tài và điều chỉnh chiến lược AI.

Quan điểm của Zuckerberg không phải là độc lập. Một số lãnh đạo công nghệ khác cũng có nhìn nhận tương tự về AI. Giữa tháng 6, CEO Nvidia Jensen Huang khẳng định xã hội cần thích ứng với sự phát triển của AI và khuyến khích mọi người sử dụng công nghệ này. CEO OpenAI Sam Altman cũng cho rằng AI chỉ là lý do mà một số doanh nghiệp lợi dụng để giảm biên chế.

Những thách thức trong cuộc đua AI của Meta

Bất chấp những tuyên bố tham vọng, nỗ lực phát triển AI của Meta đang phải đối mặt với những khó khăn đáng kể. Vào đầu tháng 4, bộ phận Meta Superintelligence Labs do Alexandr Wang lãnh đạo đã giới thiệu mô hình ngôn ngữ lớn Muse Spark, được trang bị chế độ suy ngẫm để điều phối nhiều tác nhân xử lý các mục tiêu khác nhau. Zuckerberg coi đây là "mốc son đầu tiên" trên con đường cung cấp siêu trí tuệ cá nhân cho mọi người.

Tuy nhiên, theo nhận xét của các chuyên gia, Meta đang tụt hậu đáng kể so với đối thủ cạnh tranh dù đã chi hàng trăm tỷ USD. Chamath Palihapitiya, cựu lãnh đạo của Facebook, nhận định rằng Meta sẽ gặp khó khăn trong việc bắt kịp các công ty khác trong cuộc cạnh tranh AI sinh thành.

Một phần trong các vấn đề mà Meta gặp phải liên quan đến sự hạn chế của Google. Theo Financial Times, Google không cung cấp đủ năng lực tính toán mà Meta cần, bao gồm việc hạn chế quyền truy cập công cụ Gemini. CNBC dẫn các nguồn thông tin cho biết kể từ tháng 3, Meta không nhận được toàn bộ sức mạnh của Gemini mà công ty đã mua. Sự thiếu hụt tài nguyên tính toán khổng lồ này đã làm chậm nỗ lực phát triển AI nội bộ của Zuckerberg.

Nhân viên Meta buộc phải sử dụng token - đơn vị cơ bản trong AI bao gồm văn bản, mã hoặc dữ liệu - một cách cẩn thận. Gemini hiện đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kiểm duyệt nội dung trên Facebook, Instagram, Threads và các nền tảng khác của Meta, xử lý và gắn cờ cho những bài đăng độc hại cũng như loại bỏ các hoạt động lừa đảo. Theo Bloomberg, Gemini hoạt động chính xác hơn Llama của Meta, trong khi Muse Spark vừa được triển khai không lâu.

Bất an và tranh cãi trong nội bộ Meta

Bất chấp là một trong những công ty công nghệ sa thải nhân sự mạnh mẽ nhất gần đây với lý do AI, số lượng nhân viên Meta lại tăng chứ không giảm. Tính đến tháng 4, công ty báo cáo tổng nhân viên tăng 1% so với cùng kỳ năm trước, đạt 77.986 người. Đồng thời, Meta nâng dự báo chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng AI lên 125-145 tỷ USD cho toàn năm. Đến tháng 5, công ty tiến hành sa thải khoảng 10% lực lượng lao động (gần 8.000 vị trí) và tái cơ cấu 7.000 vị trí khác.

Tình hình này đã gây ra sự bất an trong nội bộ. Kể từ tháng 4, nhân viên Meta được bắt buộc cài đặt công cụ MCI (Model Capability Initiative) nhằm ghi lại hoạt động chuột và bàn phím, một phần trong chiến dịch xây dựng các tác nhân AI tự động thực hiện công việc. Phần mềm này hoạt động trên các ứng dụng và website liên quan công việc, đồng thời chụp ảnh màn hình định kỳ nội dung hiển thị.

Một tháng sau, nhân viên Meta phân phối tờ rơi tại nhiều văn phòng để bày tỏ sự phản đối, kêu gọi ký đơn kiến nghị trực tuyến chống lại phần mềm theo dõi này. Hơn 1.600 nhân viên được cho là đã ký tên, buộc Meta phải điều chỉnh chương trình, cho phép nhân viên tạm dừng thu thập dữ liệu tối đa 30 phút hoặc xin miễn trừ trong những trường hợp cụ thể.

Vào ngày 22/6, Meta tạm dừng toàn bộ chương trình MCI. Theo Reuters, quyết định này được đưa ra sau khi một nhân viên báo cáo một sự cố bảo mật ưu tiên cao liên quan đến rò rỉ dữ liệu. Những thông tin bị tiết lộ bao gồm lệnh nhắc, ghi chép, cuộc trao đổi riêng tư, dữ liệu cá nhân và thông tin hiệu suất. Sự việc được phân loại ở mức SEV 2 trên thang từ 0 (nghiêm trọng nhất) đến 5.

"Mặc dù chưa có bằng chứng cho thấy nhân viên Meta truy cập trái phép dữ liệu, nhưng chúng tôi quyết định tạm dừng để tiến hành điều tra chi tiết," người phát ngôn Meta tuyên bố với AFP vào ngày 30/6. Theo AFP, hiện tại nhân viên Meta đang chìm trong tâm trạng "lo âu kết hợp với tức giận nội tâm". Một số nhân viên thậm chí đã dùng meme từ bộ phim The Office - về cuộc sống châm biếm tại nơi làm việc - để diễn tả cảm xúc trên diễn đàn nội bộ với dòng chữ: "0 ngày kể từ lần ra quyết định ngu ngốc cuối cùng của chúng ta".