Sơn mài xanh thanh của Đặng Kim Long trong triển lãm mới

Triển lãm Mình hạc xương mai của họa sĩ Đặng Kim Long hiện đang diễn ra tại Gallery 3B, quy tụ 47 bức tranh sơn mài được sáng tác dựa trên nền tảng chất liệu truyền thống nhưng kết hợp cùng tư duy thẩm mỹ hội họa hiện đại.

Lần trở lại triển lãm này, họa sĩ sinh năm 1955 đã thực hiện một bước thay đổi đáng kể trong lựa chọn màu sắc. Bên cạnh các sắc thái quen thuộc của sơn mài, ông chọn gam xanh nhẹ nhàng làm điểm nhấn chính, tạo ra cảm giác mênh mang như khung không khí bình minh tương tư.

"Trong suốt nhiều năm, tôi đã ưa chuộng các màu đỏ, hồng, vàng và đen, nhưng trong lần này tôi quyết định tìm kiếm sự đổi thay. Những bức tranh mang vẻ mơ hồ như sương mai sớm, với sắc xanh trở thành tông màu chính để mang lại cảm giác thanh bình và nhẹ nhàng hơn. Tôi rất yêu thích quá trình chuyển biến này", họa sĩ Đặng Kim Long bày tỏ suy nghĩ của mình.

Tiêu đề triển lãm Mình hạc xương mai cũng phản ánh chính xác tinh thần sáng tạo đó, mang tới vẻ đẹp tinh tế và yên ả, không rực rỡ mà lan tỏa một cách im lặng thông qua ánh sáng, màu sắc và chất liệu tác phẩm.

Khi bước vào không gian triển lãm, người xem sẽ được dạo qua những hành trình kỷ ức văn hóa Việt Nam qua các cảnh mùa xuân, những lễ hội đặc sắc, cùng với âm hưởng của các nhạc cụ dân gian xen kẽ những tác phẩm trừu tượng giàu tính biểu hiện. Xuyên suốt toàn bộ bộ sưu tập là hình ảnh phụ nữ, một dấu ấn quen thuộc và lặp lại trong quá trình sáng tạo kéo dài hàng chục năm của Đặng Kim Long.

Những cô gái trẻ trong các bức tranh của Đặng Kim Long vẫn giữ được vẻ đẹp mảnh mai và dịu dàng đặc trưng của thẩm mỹ Sài Gòn xưa, tuy nhiên cách sử dụng màu sắc mới khiến những hình ảnh này trở nên gần gũi hơn và phù hợp với cảm nhận của thời đại hiện nay.

Những thiếu nữ với vóc dáng thanh thoát, đường nét mềm mại và sắc tái e ấp được bao quanh bởi các lớp sơn xanh, vàng và trắng không chỉ gợi lên cảm xúc hoài niệm mà còn tạo ra cảm giác phù hợp với tư duy tạo hình ngày nay.

Theo đánh giá của họa sĩ Phan Trọng Văn, điều làm nên sự độc đáo của Đặng Kim Long chính là sự hòa quyện tinh tế giữa công phu kỹ thuật sơn mài cổ truyền và tư duy thẩm mỹ hội họa đương đại.

Mỗi tác phẩm là minh chứng rõ ràng cho kỹ thuật mài sơn vô cùng tỉ mỉ và công phu. Thông qua nhiều lớp sơn xếp chồng lên nhau kết hợp khéo léo cùng các nguyên liệu như vàng quỳ, bạc quỳ, vỏ trứng cùng các chất liệu khác, ánh sáng bên trong bức tranh dường như được tạo nên từ chính độ sâu của vật liệu và sự trôi chảy của thời gian, mang lại hiệu ứng lấp lánh biến đổi liên tục tùy theo góc nhìn của từng người quan sát.

Ở độ tuổi ngoài 70, Đặng Kim Long chia sẻ rằng triển lãm lần này có ý nghĩa rất đặc biệt đối với ông. Ông kể lại rằng từng được họa sĩ Phan Trọng Văn và nhà nghiên cứu mỹ thuật Cường Quách gợi ý rằng với khối lượng lớn các tác phẩm được trưng bày, đây nên là một mốc đáng ghi nhớ được chuẩn bị cẩn thận trong sự nghiệp của mình.

"Khi nghe những điều đó tôi cảm thấy xúc động mạnh mẽ! Thực sự là tôi không biết còn bao nhiêu khoảng thời gian phía trước. Nhưng tôi luôn quên đi tuổi tác, luôn tự nhủ mình rằng tôi còn trẻ, luôn nôn nóng muốn thực hiện nhiều dự án. Tôi lúc nào cũng tự đặt ra những thách thức cao, và chỉ công bố với công chúng những sáng tác mà tôi đã dành tâm sức để hoàn thiện", ông chia sẻ một cách chân thành.

Sinh năm 1955, Đặng Kim Long là cựu sinh viên của Trường Quốc gia Trang trí mỹ thuật Gia Định, người đã dắc ái với lĩnh vực sơn mài qua nhiều thập kỷ.

Theo quan điểm của nhà nghiên cứu mỹ thuật Cường Quách, các tạo hình của Đặng Kim Long chứng minh rằng tinh hoa của sơn mài Việt Nam có thể được gìn giữ và phát triển thông qua một phương pháp sáng tạo hội họa mới, nơi mà ánh sáng không phải chỉ là một yếu tố được nhìn thấy mà nó được nuôi dưỡng từ chính sự trôi chảy thời gian và những kỹ năng thủ công tinh xảo.

Triển lãm Mình hạc xương mai sẽ tiếp tục diễn ra cho đến ngày 28 tháng 7 tại Gallery 3B, địa chỉ 38/6I Nguyễn Văn Trỗi, phường Cầu Kiệu, TP.HCM.