Nghệ sĩ piano Trà Thanh truyền tải cảm xúc qua ba tác phẩm sáng tác và giảng dạy

Vào ngày 8 tháng 8, thạc sĩ và giảng viên piano Trần Lê Trà Thanh đã khởi động ba dự án sáng tác, bao gồm một mini album nhạc jazz có tên Biển xanh còn hát, một tập thơ mang tên Mơ - Yêu & Đời cùng một quyển sách nhạc chứa những bài hát Việt Nam được chuyển soạn riêng cho đàn piano solo.

Ba sản phẩm này đến từ ba lĩnh vực khác nhau nhưng lại chia sẻ chung một thắc mắc mà Trà Thanh liên tục tìm tòi trong quá trình dạy học và sáng tác: Một người được đào tạo bài bản về âm nhạc cổ điển piano có thể thực hiện những gì bên ngoài nhiệm vụ trình diễn các tác phẩm kinh điển? Đối với Trà Thanh, câu trả lời chính là bước vượt ra khỏi những giới hạn của cây đàn kinh điển.

Sinh vào năm 1976 tại TP.HCM, Trần Lê Trà Thanh bắt đầu theo học piano một cách chuyên sâu từ tuổi 9 tại Nhạc viện TP.HCM. Sau một thập kỷ rưỡi học tập, cô tiếp tục theo học tại Nhạc viện P.I. Tchaikovsky ở Moscow từ năm 1999 đến 2000, và sau đó hoàn tất bằng cao học chuyên ngành biểu diễn piano tại Nhạc viện TP.HCM.

Tuy nhiên, con đường nghệ thuật của Trà Thanh không bị giới hạn trong lĩnh vực piano cổ điển. Từ những năm đi học, cô đã tham gia biểu diễn nhạc chuyên nghiệp tại các quán cà phê nhạc và sân khấu nhỏ. Trong khoảng thời gian từ 1993 đến 2009, cô hoạt động cùng những ban nhạc như Thiên Thanh, Phượng Hoàng và nhiều nhóm hợp tác khác.

Sự hấp dẫn của nhạc nhẹ, pop và jazz dần dần kéo nữ nghệ sĩ ra khỏi vòng tròn âm nhạc cổ điển. Từ những cảm xúc cá nhân và trải nghiệm sống, cô bắt đầu sáng tác những bài hát đầu tiên của mình.

Trà Thanh nhận định rằng nhạc pop có nhiều lợi thế để người sáng tác tiếp cận, nhất là trong bối cảnh công nghệ và các công cụ tạo âm nhạc ngày càng phát triển. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa con đường đến với sự nghiệp âm nhạc là dễ dàng.

Theo cô, điều quan trọng nhất vẫn là tìm được giọng nói riêng của bản thân. "Chuyển từ chơi piano sang sáng tác nhạc là quá trình tự nhiên như một giấc mơ đối với tôi. Có những lúc tôi chỉ muốn ngồi vào đàn, ghi lại những tâm tư sâu kín trên những giai điệu mà tôi sáng tác ra", Trà Thanh chia sẻ.

Mini album Biển xanh còn hát bao gồm năm sáng tác với gam jazz dịu dàng và ấm áp, được viết trong các giai đoạn khác nhau. Điều độc đáo là những ca khúc này không được sáng tác theo tư duy thuần tuý của một nhạc sĩ nhạc trẻ. Nền tảng từ piano cổ điển cũng như cảm yêu với jazz của Trà Thanh tỏ rõ trong cách dựng giai điệu, xử lý hòa âm và thể hiện từng ca khúc.

Cô đặc biệt yêu thích tính tự do và khả năng tạo nên những điểm nhấn bất ngờ của jazz. Album có sự góp mặt của những giọng ca trẻ như Diệu Linh, Minh Anh và Khánh Nhật (sinh viên đạt điểm cao nhất ngành Thanh nhạc Trường đại học Văn Lang).

Với Trà Thanh, sự lựa chọn những giọng ca trẻ cũng là một phần của sứ mệnh chuyên môn: cung cấp những cơ hội để những tài năng trẻ được thử sức với các loại hình âm nhạc đa dạng.

Nếu Biển xanh còn hát là không gian để Trà Thanh thí nghiệm với sáng tác, thì Tuyển tập ca khúc Việt Nam chuyển soạn cho Piano độc tấu lại gắn liền với công việc giảng dạy của cô.

Thay vì dựa hoàn toàn vào giáo trình và những tác phẩm kinh điển của thế giới phương Tây, Trà Thanh mong muốn đưa những giai điệu quen thuộc của Việt Nam vào các buổi học piano.

Tuyển tập được chia thành bốn phần, từ những kiến thức âm nhạc sơ cấp, những ca khúc nổi tiếng Việt Nam được chuyển soạn cho piano solo, dân ca từ ba miền cho đến những tác phẩm mà Trà Thanh tự sáng tác.

Theo nữ nghệ sĩ, thách thức lớn nhất là đưa dân ca lên đàn piano mà không làm mất đi bản chất của từng làn điệu. Người chuyên gia phải nắm vững đặc điểm nhịp điệu, cách luyến láy độc trưng và tính chất âm nhạc của mỗi vùng miền, đồng thời tìm ra cách thể hiện tương thích trên một nhạc cụ có nguồn gốc từ phương Tây.

Chính vì thế, cuốn sách được Trà Thanh xem như một công cụ giáo dục dành riêng cho học sinh và sinh viên.

Cô kỳ vọng những học trò không chỉ nắm được cách biểu diễn chính xác một tác phẩm, mà còn hiểu rằng cây đàn piano có khả năng kể những câu chuyện rất đa dạng - từ những bậc thầy như Bach, Beethoven cho đến dân ca Việt Nam hay những sáng tác thời hiện đại.

Không cần những sân khấu lớn hoành tráng hay các kỹ xảo hình ảnh phức tạp, chỉ cần một cây piano, hai giọng hát cùng ca khúc Nước ngoài đã tạo nên một trong những khoảnh khắc xúc động nhất trong Phao cứu sinh Concert.