Bữa sáng đường phố Việt Nam: Niềm vui và thách thức với du khách quốc tế

Sáng sớm, khi thời tiết còn mát mẻ, du khách quốc tế tại Việt Nam bắt gặp một hiện tượng thú vị: sự cồng kềnh trong việc lựa chọn bữa sáng. Với hàng loạt công thức nấu ăn phong phú, giá cả phải chăng và văn hóa ăn uống sôi động ở những khu chợ đêm, khung cảnh này tạo nên một trải nghiệm khác lạ mà không phải ai cũng dễ dàng thích ứng.

Alessandro Perasso, 32 tuổi quốc籍 Ý, đã chạy xe quãng đường hơn 5 cây số từ nơi ở tạm đến một chợ tại Đà Nẵng chỉ để thử một suất bò né. Đây là lần thứ hai Perasso quay lại xứ sở chữ S, và anh chủ yếu muốn khám phá nền ẩm thực sáng kiểu địa phương, điều được lan tỏa rộng rãi trên mạng xã hội dưới hashtag "#vietnambreakfast".

Tại quê nhà, buổi sáng của Perasso bắt đầu từ sau 8 giờ sáng với một ly cà phê kèm theo bánh ngọt hoặc bột yến mạch được chuẩn bị tại gia đình. "Ở Ý, tôi ăn những thứ giống nhau suốt cả tháng. Nhưng khi sang Việt Nam, tôi cảm thấy lúng túng vì có quá nhiều tùy chọn - từ những sợi bún, nồi cháo, tô phở, phần xôi nhanh đến những chiếc bánh mì độc đáo," anh chia sẻ. "Và còn vô số loại nước uống - từ cà phê thơm ngon cho đến trà hay các loại nước trái cây - khiến tôi thường xuyên phân vân không biết nên lựa chọn cái nào".

Theo Perasso, một phần bò né hoàn chỉnh gồm bánh mì tươi, trứng rán vàng, thịt bò mềm và nước sốt cay nồng được bán với giá 50.000 đồng, tương đương gần 2 USD. Nếu so sánh tại Ý, một người bữa sáng có hàm lượng protein tương tự sẽ khoảng từ 15 đến 20 USD.

Bên cạnh vị giác, anh còn đánh giá cao những phẩm chất xã hội của người dân Việt. Cảnh tượng mọi người ngồi gần nhau trên những chiếc ghế nhựa bên lề đường, vừa thưởng thức đồ ăn vừa trò chuyện trước khi bắt đầu công việc hàng ngày là điều ít gặp ở quê hương của anh.

Ở chiều ngược lại, Marquez Ryan, 36 tuổi, người từ nước Mỹ hiện sinh sống tại Sài Gòn, lại có xu hướng mua đồ ăn để mang đi. Khi mới đến Việt Nam, anh ngạc nhiên khi phát hiện ra người địa phương có khả năng mua thực phẩm tại bất cứ góc ngõ nào và có thể ăn nhanh chóng khi gặp đèn đỏ hay ngồi phía sau chiếc xe hai bánh.

"Bữa sáng theo truyền thống Mỹ không tiện để mang theo. Các loại ngũ cốc, bột yến mạch hoặc cháo ngô ăn kèm với xúc xích đều yêu cầu phải có một chỗ ngồi cố định để thưởng thức," Ryan giải thích.

Yếu tố chi phí đã thúc đẩy Ryan thay đổi thói quen của mình. Ở Mỹ, một bữa sáng ngoài tiệm ăn khoảng 25 USD (tương đương 600.000 đồng). Ở Sài Gòn, anh chỉ cần bỏ ra 20.000 đến 60.000 đồng cho một chiếc bánh mì hoặc một hộp xôi. "Mỗi sáng khi thức dậy, tôi lại phải suy nghĩ lâu vì không chắc nên chọn đồ ăn nào là tốt," anh tâm sự.

Trong vài tuần gần đây, các nền tảng mạng xã hội như Instagram và TikTok ghi nhận sự gia tăng xu hướng "thử nghiệm bữa sáng theo nếp sống địa phương". Những bài viết được gắn thẻ #vietnambreakfast đã đạt được hàng chục triệu lượt tương tác. Nhiều du khách nước ngoài thậm chí còn tự thách thức mình "ăn sáng kiểu Việt suốt một tháng mà không lặp lại một món nào". Xu hướng này một lần nữa khẳng định rằng nền ẩm thực đa dạng là một trong những điểm thu hút mạnh mẽ của Việt Nam đối với những vị khách quốc tế.

Năm 2025, Việt Nam được xếp hạng thứ 4 trong danh sách những nước sở hữu nền ẩm thực ấn tượng nhất trên thế giới theo bảng xếp hạng của tạp chí CN Traveller, vượt qua nhiều cường quốc nổi tiếng như Pháp, Tây Ban Nha và Nhật Bản. Trong danh sách 100 món ăn sáng ngon nhất thế giới năm 2025 được công bố bởi Taste Atlas, những tên tuổi quen thuộc như bò kho, bún bò Huế và cơm tấm được nhắc tới.

Nhận xét của các chuyên gia Michelin về ẩm thực Việt Nam năm 2026 cũng rất cao, khi họ mô tả nó là "trường thành, đa chiều và mang đậm dấu ấn riêng", với sự giao thoa hài hòa giữa công nghệ hiện đại và tính bền vững.

Theo PGS TS Phạm Ngọc Trung, nguyên đứng đầu khoa Văn hóa phát triển tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, sự phong phú của các công thức nấu sáng của người Việt gốc rễ từ điều kiện địa hình, khí hậu và phương pháp canh tác.

Vị trí địa lý của Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới với gió mùa, do đó người dân thường khởi động ngày mới từ rất sớm khi không khí còn lạnh mát. Chính vì vậy, nhu cầu ăn một bữa sáng đầy đủ no để có đủ năng lượng lao động là rất lớn. Ngược lại, ở các nước phương Tây có mùa đông khắc nghiệt, công việc thường bắt đầu vào giờ muộn hơn (9-10 giờ sáng), dẫn tới thói quen chỉ ăn sáng nhẹ nhàng.

Sự phong phú của tài nguyên nông sản theo từng vùng mùa cũng tạo ra cơ hội cho vô số biến tấu trong các công thức nấu ăn. "Việc những du khách quốc tế thích nghi với nền ẩm thực sáng của Việt Nam chứng minh rằng những quán ăn bên đường đã trở thành cầu nối kết nối các nền văn hóa khác nhau và là một sản phẩm du lịch có sức hút mạnh mẽ," ông Trung nhận định.

Theo lời chuyên gia, sự khác biệt trong cách suy nghĩ về dinh dưỡng giữa các nền văn minh khác nhau là nguyên nhân khiến du khách từ phương Tây cảm thấy không yên tâm khi phải chọn lựa ẩm thực sáng tại Việt Nam.

Ray Kuschert, 58 tuổi, là một tác giả người Úc đã sinh sống tại Sài Gòn hơn một thập kỷ, chia sẻ quan điểm tương tự với phân tích của PGS TS Phạm Ngọc Trung. Người Úc thường ưa thích bữa sáng nhẹ nhàng và tập trung năng lượng chính vào bữa tối. Trái lại, người Việt coi trọng bữa sáng và yêu thích những món ăn đầy đủ, giàu năng lượng như cơm tấm, xôi, bún hay phở để chuẩn bị sức lực cho một ngày làm việc dài dặng.

"Ban đầu, tôi thấy lạ lẫm khi nhìn thấy mọi người ăn cơm vào buổi sáng. Tuy nhiên, khi tôi cố gắng thích ứng và trải nghiệm, tôi nhận ra rằng điều này có lý do thực tế rất thuyết phục," ông Ray chia sẻ.

Sau một thập kỷ cư trú tại Việt Nam, ông vẫn cho rằng mình chưa tìm hiểu hết toàn bộ danh sách các món ăn sáng đặc trưng ở từng vùng miền trên cả nước.