Những khoảnh khắc ý nghĩa từ Cuba: Lãnh tụ Fidel Castro trong các hoạt động cách mạng và chuyến thăm Việt Nam

Một bộ sưu tập ảnh quý từ Cuba vừa có mặt tại Hà Nội. Nhân dịp kỷ niệm một thế kỷ sinh nhật của Tổng tư lệnh Fidel Castro (13-8-1926 - 13-8-2026), cơ quan đại diện ngoại giao Cuba tại Việt Nam đã trao tặng 2 bộ phim tài liệu và bộ ảnh lịch sử về hành trình cách mạng của ông, đặc biệt là những hình ảnh từ 3 lần ông ghé thăm Việt Nam vào các năm 1973, 1995 và 2003, gửi tới Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch.

Một số tấm ảnh nổi bật từ bộ sưu tập này đã được Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch trưng bày công khai, cho phép khách tham quan thưởng thức. Những bức ảnh này phản ánh rõ nét những đặc tính cao quý của một nhà lãnh đạo cách mạng tài ba, cũng như niềm yêu mến sâu sắc mà ông dành cho nước Việt.

Đối với nhiều người dân Việt, đây có thể là lần đầu tiên họ được chiêm ngưỡng những bức ảnh sinh động về Chủ tịch Fidel Castro, từ những giai đoạn ông dẫn dắt phong trào du kích trên dãy Sierra Maestra cho tới những năm ông cùng nhân dân xây dựng nền xã hội chủ nghĩa.

Một trong những hình ảnh gây xúc động mạnh nhất là bức ảnh Tổng tư lệnh Fidel Castro nằm trên võng đơn sơ khai tại một trại quân sự giữa núi rừng Sierra Maestra, thoải mái đọc sách. Bức ảnh này chụp năm 1958, vào lúc Fidel Castro và các đồng chí của ông đang trải qua những tháng ngày cuối cùng của cuộc kháng chiến du kích trên dãy Sierra Maestra, chỉ vài tháng trước khi đạt được thắng lợi quyết định.

Hình ảnh Fidel Castro chuyên tâm nghiên cứu sách trong điều kiện chiến đấu khiến những người xem cảm thấy xúc động về tình yêu sách của vị lãnh tụ cách mạng Cuba. Theo lời chia sẻ của Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes, bên cạnh những phẩm chất xuất sắc, tấm lòng từ bi, tinh thần nhân văn, và sự khiêm tốn giản dị, Fidel Castro còn được biết đến với kiến thức sâu rộng và khả năng kết hợp tinh xảo giữa tư duy quân sự sắc sảo cùng tầm nhìn chiến lược thực sự ở lĩnh vực chính trị và quân sự.

Không kém phần gây cảm xúc là hình ảnh Fidel Castro mặc quần áo lao động, vung dao chặt mía ở cánh đồng thuộc tỉnh Camagüey như một nông dân thực thụ. Bức ảnh được chụp vào năm 1965, thời kỳ Cách mạng Cuba đã chinh phục được vài năm, khi đất nước đang sôi nổi xây dựng và phát triển.

Trong giai đoạn này, một số thanh niên Việt Nam đã được cử sang Cuba để tiếp tục học tập. Vì không thể đích thân đến thăm nước Việt Nam anh hùng đang liên tục chiến đấu để thống nhất đất nước, Chủ tịch Fidel Castro đã biểu lộ tình cảm sâu thẳm ấy qua những buổi gặp gỡ với các thanh niên du học sinh Việt Nam.

Trong bộ ảnh trao tặng có bức ảnh ghi lại Tổng tư lệnh Fidel Castro cùng các thanh niên Việt Nam đang học tập tại Cuba vào năm 1967. Ông cũng tham gia những buổi tập hợp lớn ủng hộ cuộc đấu tranh thống nhất đất nước của nhân dân Việt Nam. Các hình ảnh còn lưu giữ khoảnh khắc ông tham gia một buổi mít tinh thể hiện sự đoàn kết với Việt Nam tại La Habana vào năm 1969.

Theo nhận định của Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes, suốt quá trình hoạt động cách mạng lẫy lừng của mình, Tổng tư lệnh Fidel Castro đã nỗ lực hết sức cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng lại nước Việt. Nhờ vào tài năng lãnh đạo ngoài thường, ông đã hướng dẫn nhân dân Cuba dành sự ủng hộ toàn diện cho Việt Nam, đồng thời kêu gọi các nước trên thế giới chung sức với Việt Nam, góp phần thúc đẩy chiến thắng của sự nghiệp thống nhất quê hương.

Bộ tư liệu ảnh từ Cuba còn bao gồm một bức ảnh Tổng tư lệnh Fidel Castro đến Đại sứ quán Việt Nam tại Cuba để bày tỏ lòng thương tiếc trước sự ra đi của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào tháng 9 năm 1969. Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes tiết lộ rằng Tổng tư lệnh Fidel Castro luôn dành sự kính phục sâu sắc cho Bác Hồ. Trong chuyến công du đến Việt Nam tháng 9 năm 1973, ông đã chia sẻ rằng điều duy nhất khiến ông tiếc nuối là ông không kịp tới Hà Nội trước ngày 2-9-1969 để được gặp trực tiếp và ôm Bác Hồ kính yêu.

Bộ ảnh trao tặng Việt Nam còn chứa nhiều hình ảnh quý giá từ chuyến thăm vùng Quảng Trị được giải phóng vào năm 1973 của Tổng tư lệnh Fidel Castro. Theo lời Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes, vào tháng 9 năm 1973, lúc cuộc chiến ở Quảng Trị vẫn diễn ra hết sức gắt gao, Tổng tư lệnh Fidel Castro đã trở thành nguyên thủ quốc gia nước ngoài duy nhất trên toàn thế giới dám bất chấp nguy hiểm để đến tận hàng đầu có đạn bom, nhằm cổ vũ tinh thần các chiến sĩ Việt Nam.

Trong chuyến công du này có sự đi cùng của nữ anh hùng Việt Nam Tạ Thị Kiều. Tổng tư lệnh Fidel Castro thể hiện sự tôn trọng đặc biệt với người phụ nữ Việt Nam nhỏ bé nhưng anh dũng. Bức ảnh ghi lại ông cùng nữ anh hùng Tạ Thị Kiều và các chiến binh quân giải phóng rõ ràng thể hiện sự ngưỡng mộ đặc biệt ấy.

Vì tình yêu mến đặc biệt dành cho nữ anh hùng Việt Nam, vào năm 1985, chính Fidel Castro thông qua bộ Ngoại giao đã mời trực tiếp bà Tạ Thị Kiều sang tham quan Cuba.

Bộ trưng bày cũng giới thiệu nhiều hình ảnh đẹp khác từ chuyến công du lịch sử này. Đó là hình ảnh Tổng tư lệnh Fidel Castro đứng trên một chiếc xe tăng do địch bỏ lại tại căn cứ quân sự Dốc Miếu ở Quảng Trị, bên cạnh Thủ tướng Phạm Văn Đồng và nhiều nhân sĩ của hai nước.

Hình ảnh Tổng tư lệnh Fidel Castro đứng giữa hàng dài chiến sĩ Việt Nam ở Quảng Trị, với những nụ cười tươi sáng và những bàn tay bắt chặt cũng là một khoảnh khắc gây cảm động sâu sắc về tình cảm mà vị lãnh tụ Cuba dành tặng cho Việt Nam.

Một năm sau đó, tại Cuba, Fidel Castro đã tiếp đón nồng hậu Thủ tướng Phạm Văn Đồng trong chuyến thăm quan của ông. Năm tiếp theo, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng ghé thăm nước Cuba anh em.

Gần 30 năm sau, vào năm 2003, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã chào đón Chủ tịch Fidel Castro tại Hà Nội, với vòng tay đón chào rộng mở.

Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes nhận định rằng việc xuất bản lần đầu tiên cuốn Tuyển tập các tác phẩm được chọn lọc của Fidel Castro Ruz bằng tiếng Tây Ban Nha là một hành động vô cùng cao quý từ phía Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam.