Lực lượng nổi dậy Mali tuyên bố tiêu diệt trực thăng quân sự Nga

Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA), một liên minh nổi dậy lãnh đạo bởi người Tuareg tại Mali, đã công bố tuyên bố cho rằng lực lượng của họ đã bắn hạ một chiếc trực thăng vũ trang Mi-24P thuộc Quân đoàn châu Phi. Sự cố này xảy ra vào ngày 5/7 trong một vụ xung đột có liên quan đến một đoàn xe quân sự gần thành phố Gao ở phía bắc nước Mali.

Trong tài liệu video do FLA phát hành, hình ảnh cho thấy một máy bay quay tròn trong khi rơi từ trên không, tiếp theo là cảnh hàng chục tay súng tập trung quanh xác máy bay đang cháy trên mặt đất. Tuy nhiên, vì các chi tiết trên thân máy bay không được nhìn rõ trong video, vẫn còn khó khăn trong việc xác nhận chính xác liệu phi cơ này có phải thuộc quân đoàn châu Phi hay các lực lượng quân sự của chính phủ Mali hay không.

Hành động này là một phần của cuộc tiến công rộng lớn được phát động vào ngày 4/7 bởi FLA cùng với phiến quân al-Islam wal-Muslimin (JNIM), một nhóm có mối liên hệ với tổ chức al-Qaeda. Trong chiến dịch này, các lực lượng nổi dậy đã tấn công nhiều vị trí trên khắp Mali, bao gồm cả một số thị trấn quan trọng ở khu vực phía bắc và phía trung ương, cũng như một trong những trại giam lớn nhất của quốc gia, cách thủ đô Bamako chỉ vài chục km về phía nam.

Theo thông tin từ đài Al Jazeera, trực thăng đó đang thực hiện một hành động di chuyển từ Gao sang thị trấn Anefis nhằm mục đích tăng cường và bảo vệ các vị trí phòng ngự.

Vào cùng ngày, một tài khoản X có tên DD Geopolitics, chuyên chia sẻ các tài liệu liên quan đến hoạt động của lực lượng Nga, đã công bố những video cho thấy các thiết bị bay không người lái và máy bay không người lái có tính năng nhìn góc thứ nhất (drone FPV) của Quân đoàn châu Phi đang tấn công các đoàn xe của FLA và JNIM. Tài khoản này cho biết rằng "JNIM cùng các đồng minh từ FLA đã phát động một cuộc tấn công nhằm vào các thị trấn Gao, Anefis và Agelhok. Lực lượng Quân đoàn châu Phi cùng quân đội chính phủ Mali đã ngăn chặn được cuộc tấn công này, gây ra tổn thất lớn cho các phần tử nổi dậy".

Đến thời điểm hiện tại, cả Quân đoàn châu Phi và các nhà chức trách Mali vẫn chưa đưa ra bất kỳ bình luận hay phản ứng chính thức nào về những sự kiện trên.

Cuộc tấn công này diễn ra cách đây hơn hai tháng kể từ khi liên minh JNIM và FLA thực hiện một chiến dịch quân sự quy mô lớn, trong đó họ đã chiếm giữ thị trấn Kidal có ý nghĩa chiến lược và tiêu diệt ông Sadio Camara, người đương thời là bộ trưởng quốc phòng Mali.

Rida Lyammouri, một chuyên gia thuộc Trung tâm Chính sách về Phương Nam Mới (PCNS) tại Morocco, đã phân tích rằng mục tiêu của các hoạt động phối hợp giữa JNIM và FLA là nhằm "áp đảo nòng cốt của quân đội Mali và Quân đoàn châu Phi", đồng thời từng bước làm suy yếu khả năng chiến đấu của các lực lượng ủng hộ chính phủ.

Bakary Sambe, người đứng đầu Viện Timbuktu có mặt tại Senegal, bày tỏ quan điểm rằng chính quyền quân sự nước Mali đang gặp những khó khăn đáng kể trong việc duy trì kiểm soát tình hình quốc gia. Hiện nay, chính quyền này chỉ có khả năng nắm giữ quyền kiểm soát trên thủ đô Bamako và một số khu vực chiến lược khác.

Tướng Assimi Goita, người đứng đầu chính quyền quân sự Mali, nắm quyền sau khi phát động hai cuộc đảo chính vào năm 2020 và 2021. Dưới sự lãnh đạo của ông Goita, Mali đã dần cắt đứt mối quan hệ với Pháp, quốc gia từng là tổ chủ của Mali và duy trì lực lượng quân sự tại đây. Thay vào đó, chính quyền quân sự Mali đã chuyển hướng để hợp tác với các lực lượng bán quân sự của Nga.

Quân đoàn châu Phi là một tổ chức quân sự được Bộ Quốc phòng Nga điều hành trực tiếp nhằm mục đích thay thế vai trò mà Tập đoàn Wagner từng đảm nhận tại khu vực châu Phi, sau khi Yevgeny Prigozhin, người sáng lập Tập đoàn Wagner, thực hiện một cuộc nổi dậy không thành công vào tháng 6 năm 2023. Theo các ước tính, khoảng 70-80% biên chế của Quân đoàn châu Phi là những cựu nhân viên của Tập đoàn Wagner.