Quan chức Nhà Trắng cáo buộc công ty AI Trung Quốc Moonshot copy công nghệ của Anthropic

Moonshot AI, công ty khởi nghiệp Trung Quốc nổi tiếng với mô hình ngôn ngữ Kimi K3 gần đây nhân được sự chú ý toàn cầu, bị cáo buộc đã áp dụng kỹ thuật "chưng cất" dựa trên sản phẩm Fable của tập đoàn Anthropic để phát triển công nghệ của mình.

Michael Kratsios, người đứng đầu văn phòng chính sách khoa học và công nghệ của Nhà Trắng đồng thời là cố vấn khoa học và công nghệ của Tổng thống Donald Trump, đã chia sẻ thông tin này trên nền tảng X vào ngày 22/7. Theo lời ông Kratsios, Moonshot AI đã "tiếp cận và rút trích các khái niệm từ Fable để xây dựng nên mô hình K3". Để thực hiện điều này, công ty đã phát triển một hệ thống nội bộ độc lập và thực hiện quy trình chưng cất quy mô lớn đối với các công nghệ máy học của Mỹ, đồng thời liên tục chuyển đổi giữa các kênh truy cập khác nhau nhằm che giấu hành động của mình.

Ngoài ra, theo phát biểu của ông Kratsios, Moonshot AI còn được cho là đã âm thầm mua lại những chiếc chip AI GB300 của Nvidia. Thay vì đưa những chip này về Trung Quốc, công ty được báo cáo là đã đem chúng tới một quốc gia khác ở khu vực châu Á để phục vụ cho việc huấn luyện hệ thống trí tuệ nhân tạo, hành động này đó bị coi là vi phạm các quy định về kiểm soát xuất khẩu công nghệ cao của Chính phủ Mỹ.

Cho đến thời điểm hiện tại, Moonshot AI chưa đưa ra bất kỳ phản ứng hay tuyên bố nào để trả lời các cáo buộc này.

Những cáo buộc từ ông Kratsios được đưa ra vào thời điểm Kimi K3 của Moonshot AI đang tạo nên một làn sóng chú ý lớn trên phạm vi toàn thế giới. Được giới thiệu công khai vào ngày 17/7, đây là một mô hình trọng số mở có quy mô lớn nhất toàn cầu, với tổng cộng 2,8 nghìn tỷ tham số, và công ty có kế hoạch phát hành phiên bản hoàn chỉnh vào ngày 27/7.

Theo báo cáo từ Business Insider, mô hình Kimi K3 hiện sở hữu khả năng xử lý hàng trăm trang tài liệu văn bản chỉ từ một câu lệnh duy nhất, điều này giúp nó có ưu thế trong các công việc liên quan đến phân tích tài liệu có độ dài lớn và quản lý cơ sở dữ liệu mã lệnh phổ biến. Các chức năng lập trình và khả năng hoạt động tự động của nó đủ sức so tài với những mô hình hàng đầu đến từ các tập đoàn Mỹ như OpenAI và Anthropic, nhưng lại mang lại hiệu quả chi phí cao hơn nhiều.

Cộng đồng chuyên gia công nghệ hiện đều có những đánh giá tích cực về Kimi K3. Aaron Levie, người sáng lập và CEO của công ty Box, đã nhận xét rằng việc công bố Kimi K3 là "một chiến thắng rõ ràng" cho những doanh nghiệp đang xây dựng nền tảng thương mại trên công nghệ AI, thể hiện sự "ngạc nhiên lớn lao" khi chứng kiến hiệu năng mạnh mẽ của một mô hình mã nguồn mở, bởi lẽ Kimi K3 chỉ đứng sau Claude Fable 5 và GPT-5.6 Sol theo thứ tự xếp hạng trên bảng chỉ số trí thông minh của Artificial Analysis, một nền tảng đánh giá AI độc lập.

Trong khi đó, Jensen Huang, CEO của công ty Nvidia, lại có cách nhìn khác. Ông ta bày tỏ quan điểm rằng Hoa Kỳ "không cần phải lo ngại" hoặc hạn chế việc phổ biến những mô hình trí tuệ nhân tạo mã nguồn mở của Trung Quốc. Khi phỏng vấn với Axios vào ngày 22/7, ông Huang nhận định: "Những mô hình này thực sự rất tuyệt vời". Ông lập luận thêm rằng "chúng ta nên tận dụng những công nghệ mã nguồn mở tuyệt vời này".

Theo thông tin được công bố bởi tờ The Information vào ngày 22/7, Bộ Công thương Hoa Kỳ đang tiến hành một cuộc điều tra nhằm kiểm tra xem liệu các công ty chuyên về trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc, bao gồm cả Moonshot, có đang tiếp cận được những chip AI tiên tiến nhất của Mỹ hay không.

Trước đó một ngày, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent công bố rằng Hoa Kỳ dự định khảo sát để xác định liệu những mô hình trí tuệ nhân tạo phát triển bởi Trung Quốc có đang thực hiện hành vi sao chép các tính năng được phát triển bởi các công ty Mỹ hay không. Trong cuộc trao đổi với Fox Business, Bộ trưởng Bessent phát biểu: "Chúng tôi đã chứng kiến rất nhiều các cuộc thảo luận liên quan đến những sản phẩm mã nguồn mở đang nổi lên và gây ra mối đe dọa cho các mô hình ngôn ngữ lớn của nước Mỹ". Ông còn bổ sung: "Trong trường hợp chúng tôi xác nhận được rằng các mô hình nước ngoài đang học hỏi và sao chép những ý tưởng từ các sản phẩm Mỹ, chúng tôi sẽ có những biện pháp trừng phạt tương ứng".

Moonshot AI được thành lập năm 2023 bởi Yang Zhilin, một nhà nghiên cứu chuyên về trí tuệ nhân tạo có bằng tiến sĩ từ Đại học Carnegie Mellon ở Mỹ. Theo thông báo từ Reuters, công ty khởi nghiệp này đã huy động được hơn 2 tỷ USD trong vòng gọi vốn diễn ra hồi tháng 5, nâng tổng số vốn được huy động từ đầu lên hơn 5,5 tỷ USD. Hiện tại, Moonshot AI đang trong quá trình huy động thêm 2 tỷ USD trong một vòng gọi vốn mới, với mức định giá được kỳ vọng lên tới 30 tỷ USD.

Không phải lần đầu tiên Moonshot AI phải đối diện với những cáo buộc liên quan đến vấn đề chưng cất. Trước đó, công ty Anthropic đã công khai tố cáo rằng Moonshot AI, cùng với các startup khác như DeepSeek và MiniMax, đã sử dụng phương pháp chưng cất để huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo của họ thông qua việc tạo lập một mạng lưới gồm 24.000 tài khoản giả mạo.

Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, khái niệm "chưng cất" (distillation) thường được hiểu là một quy trình "chuyển giao kiến thức" từ một mô hình sang một mô hình khác, tương tự như mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh. Hai nhà khoa học tên là Vishal Yadav và Nikhil Pandey đã giải thích với Forbes rằng: "Chưng cất là một phương pháp được thiết kế nhằm chuyển giao những kiến thức từ một mô hình lớn đã được đào tạo trước (gọi là mô hình 'giáo viên') sang một mô hình nhỏ hơn (gọi là mô hình 'học sinh'), giúp mô hình học sinh có thể đạt được hiệu năng tương đương với mô hình giáo viên". Họ cũng lưu ý rằng "kỹ thuật này có ích trong việc cho phép người sử dụng tận dụng được chất lượng tuyệt vời của những mô hình ngôn ngữ lớn, trong khi đó giảm thiểu chi phí thực hiện các phép tính dự đoán".