Những bộ manga thế hệ mới như Thanh gươm diệt quỷ có thực sự đang phá vỡ công thức kinh điển của manga shonen?

Tạp chí Weekly Shonen Jump là nguồn cơn của vô số tác phẩm manga nổi tiếng trên toàn cầu. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nhiều người nhận thấy rằng các tác phẩm thuộc thế hệ mới, gồm Thanh gươm diệt quỷ, Jujutsu Kaisen cùng Dr. STONE, đang dần thay đổi những quy luật từng chi phối lĩnh vực này.

Theo bài phân tích từ GQ Taiwan, công thức "tình bạn - nỗ lực - chiến thắng" không phải là một quy tắc vĩnh viễn, mà là kết quả của quá trình hình thành kéo dài nhiều thập kỷ. Các tác phẩm mới thời nay đang làm tươi mới công thức này theo cách riêng của họ.

Hành trình hình thành công thức truyền thống

Khi Weekly Shonen Jump mới được thành lập vào năm 1968, bộ mặt của các bộ manga trên tạp chí còn rất khác biệt. Những tác phẩm từ cuối những năm 1960 đến đầu thập niên 1970 thường lấy một nhân vật chính cô đơn làm trung tâm - người có những khả năng bất thường hoặc phải chịu những số phận khắc nghiệt. Những gì kéo độc giả tiếp tục đọc không phải là chiến thắng hay sức mạnh của sự kết bạn, mà chính là ý chí, sự tự hi sinh và khả năng vượt qua những hoàn cảnh bất lợi.

Ngay cả những manga về thể thao - một thể loại rất phổ biến lúc bấy giờ - cũng chú trọng vào quá trình huấn luyện gay go hơn là kết quả thắng thua. Những gì giữ chân độc giả là những trở ngại mà nhân vật phải vượt qua và những nỗ lực họ bỏ ra, chứ không phải là viên mãn hay chiến công cuối cùng.

Bước ngoặt từ truyện thể thao sang truyện chiến đấu

Một sự thay đổi quan trọng xảy ra năm 1977 khi Masami Kurumada công bố Ring ni Kakero. Tác phẩm này từng bừng lùi khỏi phong cách manga thể thao truyền thống và bước vào lãnh địa các trận đấu sử dụng những kỹ năng siêu phàm và sức mạnh phi thường.

Chính từ đây, mô típ quen thuộc của manga shonen bắt đầu định hình: một nhân vật chính gặp phải kẻ đối thủ sức mạnh hơn mình, trải qua một giai đoạn tu luyện, nhận được sự giúp đỡ từ những người bạn, rồi cuối cùng vượt qua thử thách.

Công thức này sau đó được nhiều tác phẩm từng nổi tiếng kế tục và phát triển: Kinnikuman, Captain Tsubasa, Dragon Ball, Saint Seiya, Dragon Quest: The Adventure of Dai, và sau đó là One Piece, Naruto hay Bleach. Mỗi bộ truyện đều mang những điểm riêng nhưng đều tuân theo bộ khung cơ bản này.

"Tình bạn - nỗ lực - chiến thắng" trở thành bản sắc

Tới thập niên 1990, bộ ba yếu tố "tình bạn - nỗ lực - chiến thắng" gần như đồng nghĩa với hình ảnh của Weekly Shonen Jump. Rất nhiều độc giả coi đây là cốt lõi xác định dòng manga shonen.

Điều đáng chú ý là năm 2020, các biên tập viên của Weekly Shonen Jump từng phát biểu rằng họ chưa bao giờ chính thức quy định "tình bạn - nỗ lực - chiến thắng" phải có mặt trong tất cả các tác phẩm được đăng. Dù vậy, sau hàng thập kỷ phát triển, ba yếu tố này vẫn được coi là những giá trị cốt yếu gắn chặt với rất nhiều bộ manga nổi tiếng.

Những sáng tác đi ngược chiều

Từ khoảng năm 2000 trở đi, Weekly Shonen Jump bắt đầu xuất hiện những tác phẩm có hướng đi khác biệt. Death Note, Gintama hay Neuro: Supernatural Detective là những ví dụ điển hình - chúng không hoàn toàn theo sát công thức truyền thống nhưng vẫn gặt hái được thành công lớn.

Nhân vật Light Yagami trong Death Note đặc biệt thể hiện một hình ảnh độc đáo, khác xa với phần lớn những nhân vật chính của manga shonen thời đó.

Thế hệ mới tái định hình giá trị truyền thống

Tới thế hệ hiện tại, Thanh gươm diệt quỷ, Jujutsu Kaisen và Dr. STONE tiếp tục đẩy xu hướng này xa hơn nữa.

Những bộ truyện này vẫn giữ lại sự trân trọng đối với tinh thần đoàn kết giữa các nhân vật và sự phát triển của họ, nhưng thế giới họ sống trong trở nên khắc nghiệt và không tha thứ hơn. Chiến thắng không còn là điều chắc chắn, và sự tổn thất, hy sinh xuất hiện liên tục trong câu chuyện.

Thanh gươm diệt quỷ là minh chứng điển hình - bộ truyện vẫn đề cao tinh thần gắn kết giữa các nhân vật nhưng lại thực hiện sâu sắc hơn những chủ đề về mất mát và sự hi sinh.

Jujutsu Kaisen và Dr. STONE cũng mang đến những cách tiếp cận tươi mới cho manga shonen thời đại này.

Phản ánh sự thay đổi của xã hội

Theo ý kiến của GQ Taiwan, sự biến đổi này phản chiếu những thay đổi sâu sắc của xã hội hiện đại. Thời kỳ nền kinh tế Nhật Bản bùng nổ từng nuôi dưỡng một niềm tin rằng "chỉ cần cố gắng hết mình là chắc chắn sẽ thành công". Nhưng những manga thế hệ mới mang đến một quan điểm thực tế hơn về cuộc đời.

Do đó, các tác phẩm như Thanh gươm diệt quỷ có thể đang xây dựng một "công thức vàng" mới cho manga Nhật Bản - nơi những giá trị xưa vẫn còn, nhưng được thể hiện theo cách sắc nhọn hơn, phức tạp hơn và gần gũi với thực tại hơn.

Thanh gươm diệt quỷ không chỉ nổi bật bằng những cảnh chiến đấu hấp dẫn mà còn để lại dấu ấn sâu sắc với rất nhiều lời thoại sắc sảo đã trở thành biểu tượng của bộ truyện.