Tiểu thuyết kinh điển của Kawabata Yasunari lần đầu được giới thiệu bạn đọc Việt Nam

Kawabata Yasunari là một tác giả quen thuộc với độc giả Việt Nam trong suốt nhiều năm qua. Hầu hết các tác phẩm nổi tiếng của ông đều đã được dịch sang tiếng Việt từ lâu, thậm chí một số tác phẩm còn có tới ba hay bốn bản dịch khác nhau.

Tuy nhiên, tác phẩm tiểu thuyết "Mấy độ cầu vồng" được coi là một "phát hiện mới", bổ sung thêm vào khối lượng sáng tác khồng lồ của nhà văn Kawabata Yasunari. Đây là lần đầu tiên bộ tác phẩm này được dịch giả An Nhiên chuyển ngữ và xuất bản dưới sự phối hợp của hai nhà xuất bản là Phanbook cùng Nhà xuất bản Phụ Nữ Việt Nam, nhằm giới thiệu tới cộng đồng độc giả nước ta.

Một buổi giao lưu mang chủ đề "Tiểu thuyết Mấy độ cầu vồng & Nguyên lý làn hương" đã được tổ chức tại chi nhánh Nhà xuất bản Phụ Nữ. Sự kiện này có sự tham gia của hai diễn giả chính là nhà nghiên cứu Nhật Chiêu và dịch giả An Nhiên, với tiến sĩ Đào Lê Na làm người dẫn chương trình.

Tác phẩm này kể về câu chuyện của hai chị em cùng cha khác mẹ tên là Momoko và Asako, với bối cảnh lịch sử nước Nhật sau chiến tranh thế giới thứ hai. Tiểu thuyết tiếp tục khám phá những chủ đề quen thuộc nhưng vẫn giữ nguyên phong cách sáng tác đặc trưng của Kawabata, đó là cách khắc họa nên vẻ đẹp mong manh, dễ vỡ của cuộc sống thường nhật. Trong tác phẩm, độc giả sẽ cảm nhận một nỗi bi cảm ấm áp, tối tăm hiện diện trong thiên nhiên, đời sống và sâu sắc nhất là trong tâm hồn con người.

Trong buổi giao lưu, dịch giả An Nhiên đã kể lại quá trình dịch tác phẩm. Theo lời chia sẻ của chị, chính nhà nghiên cứu Nhật Chiêu đã "kết nối duyên" để chị tìm đến tác phẩm này và tiến hành dịch thuật, cách đây khoảng 3 năm.

Dịch giả An Nhiên cho biết rằng những khó khăn lớn nhất gặp phải trong quá trình dịch chính là các đoạn mô tả chi tiết về kiến trúc và không gian cổ xưa của đất nước Nhật Bản. May mắn thay, chị đã nhận được sự hỗ trợ quý báu từ dịch giả Ái Tiên cũng như các thành viên trong đội ngũ biên tập, những người đã cung cấp những ý kiến chỉnh sửa và hoàn thiện bản dịch của chị.

Là một nhà nghiên cứu có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực văn học Nhật Bản, nhà nghiên cứu Nhật Chiêu đã trình bày một khái niệm quan trọng gọi là "nguyên lý làn hương" tại buổi ra mắt tác phẩm này, và chỉ ra cách nguyên lý này biểu hiện rõ ràng trong tiểu thuyết "Mấy độ cầu vồng".

Theo nhà nghiên cứu, độc giả có thể nhìn thấy nguyên lý làn hương này xuất hiện rõ ràng trong tác phẩm cổ điển "Genji Monogatari" của tác giả Murasaki Shikibu, được viết vào khoảng năm 1010 và thường được mệnh danh là tiểu thuyết đầu tiên trong lịch sử nhân loại. Trong tác phẩm này, yếu tố "làn hương" trở thành một sợi chỉ vàng kết nối và gắn bó toàn bộ cốt truyện.

Kể từ những tác phẩm cổ đại đó, nguyên lý làn hương đã dần dần trở thành nguyên lý tối cao trong các bộ thơ ca cổ điển của xứ Phù Tang, được dùng để diễn tả sự hiện diện trong cái vắng mặt cũng như quá trình quy hồi, tái sinh. Các thi nhân và nhà văn Nhật Bản đã áp dụng nguyên lý này một cách rất toàn diện và sáng tạo, diễn tả những cái vắng mặt ấy thông qua hình ảnh, bóng dáng, hương thơm, và những dư âm tâm linh.

Nhà nghiên cứu Nhật Chiêu còn mở rộng quan điểm của mình, cho rằng có thể tìm thấy dấu tích của nguyên lý làn hương không chỉ trong văn học Nhật Bản mà còn trong các tác phẩm văn chương của thế giới, từ xưa tới nay, từ phương Đông tới phương Tây. Ông đã lấy ví dụ cụ thể về tác phẩm "Truyện Kiều" của thi hào nước ta Nguyễn Du để minh họa điều này.

Buổi giao lưu đã thu hút rất đông độc giả đến tham dự, trong đó có nhiều bạn đọc tuổi trẻ. Điều này chứng tỏ sức quyến rũ mạnh mẽ của tác phẩm văn học do Kawabata Yasunari sáng tác với độc giả Việt Nam.

Kawabata Yasunari (1899-1972) là nhà văn Nhật Bản đầu tiên trong lịch sử giành được giải thưởng Nobel Văn chương, đạt được danh hiệu này vào năm 1968.

Hầu như tất cả các tác phẩm quan trọng của Kawabata Yasunari đều đã được xuất bản tại Việt Nam với những tựa đề như "Xứ tuyết", "Ngàn cánh hạc", "Người đẹp ngủ mê", "Đẹp và buồn" và nhiều tác phẩm khác.

Với việc xuất hiện của hai tiểu thuyết mới được phát hiện lại "Bồ công anh" (cũng do dịch giả An Nhiên dịch) và bây giờ là "Mấy độ cầu vồng", có những lý do để kỳ vọng rằng trong những năm tới, sẽ có thêm những tác phẩm khác của Kawabata được tái khám phá và trang trọng giới thiệu đến quần chúng bạn đọc.

Nhà nghiên cứu Nhật Chiêu đã có một nhận xét sâu sắc về ý nghĩa của tác phẩm "Người đẹp ngủ mê" của Kawabata Yasunari: "Ngay cả trong những giây phút hạnh phúc, trong những khoảnh khắc tuyệt đẹp nhất, con người vẫn phải chứng kiến những sự mất mát, những kết thúc xung quanh mình". Lời nhận xét này phản ánh triết lý nhân sinh sâu sắc mà tác giả muốn truyền đạt.