Chiến thắng bóng đá México gây rung chuyển mặt đất

Niềm vui không có kiên nhân của các fan hâm mộ đội tuyển México sau khi ghi được bàn thắng tại World Cup đã sinh ra một chuỗi những dao động bất bình thường trên bề mặt đất.

Theo hệ thống SASSLA chuyên theo dõi cảnh báo và quản lý thiên tai, thiết bị ghi nhận địa chấn tại vị trí Raspberry Shake gần sân vận động Estadio Azteca ở thủ đô Mexico City đã phát hiện ra những tín hiệu bất thường được tạo ra từ tiếng vỡ òa ăn mừng của hàng vạn người hâm mộ sau khi cầu thủ Julián Quiñones và Raúl Jiménez ghi bàn thắng cho México vào lưới Ecuador vào ngày 1 tháng 7.

Viện Địa chất và Khí quyển México (IIEGA) đã xác thực thông tin này, mặc dù không công bố chi tiết về mức độ mạnh yếu. Tờ báo Milenio dẫn nhận định từ John E. Vidale, người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu Động đất khu vực Nam California, cho biết những chuyển động gây ra bởi năng lượng của đám đông người thường không vượt quá mức 2 trên thang đo Richter.

Các chuyên gia địa vật lý trước đó cũng ghi lại hai lần rung lắc tương tự tại thành phố Bergen, nước Na Uy, khi đội bóng địa phương ghi được bàn thắng trong vòng loại trực tiếp World Cup 2026 vào các ngày 17 tháng 6 và 23 tháng 6.

Theo tờ Wired, hiện tượng này đã từng xuất hiện trong trận gặp đầu tiên giữa México và Đức tại World Cup 2018 diễn ra ở Nga. Khi cầu thủ Hirving Lozano ghi bàn, Viện IIEGA đã xác định được một tín hiệu địa chấn do nhân tạo, được cho là do hàng nghìn cổ động viên nhảy và nhảy múa gây ra.

Trong những năm gần đây, cộng đồng chuyên gia khoa học đã sử dụng khái niệm "động đất nhân tạo" để chỉ những loại rung động lạ lùng mà hệ thống thiết bị địa chấn ghi nhận được trong các sự kiện thể thao hoặc trình diễn có quy mô rộng lớn. Tuy vậy, một số nhà khoa học lại có quan điểm khác biệt rằng thuật ngữ này không phải là chính xác.

Khoa Địa khoa học thuộc Đại học Durham tại Anh định nghĩa động đất nhân tạo là "những dao động địa chất do hoạt động con người gây ra" thông qua những tác động làm thay đổi đặc tính của cấu trúc địa chất, chẳng hạn như xây dựng những tòa nhà cao tầng, khai thác nước dưới lòng đất, đào các đường hầm, tăng cường hoạt động khai thác dầu khí, phá vỡ lớp đất đá bằng phương pháp thủy lực, hoặc lưu giữ các chất khí trong các tầng sâu dưới đất. Nếu áp dụng khái niệm này, thì những dao động mà SASSLA phát hiện sau bàn ghi của đội tuyển México không thể được phân loại là động đất nhân tạo. Nó có nghĩa rằng để đủ điều kiện gọi là "động đất", các chuyển động mặt đất phải liên quan mật thiết đến những quá trình biến đổi địa chất, chứ không chỉ đơn thuần là những tín hiệu nhiễu mà thiết bị ghi nhận được.

Arturo Iglesias, một nhà khoa học làm việc tại Viện Địa vật lý của Đại học Quốc gia Tự trị México, từng giải thích rằng dù hoạt động của con người có thể tạo ra những chuyển động mà thiết bị đo địa chấn có thể cảm nhận được, nhưng đó không phải là những hiện tượng địa chất thực sự, không có khả năng tạo ra những thay đổi đáng kể theo quy mô địa chấn hoặc gây ảnh hưởng lâu dài đến cấu trúc mặt đất.

Tuy nhiên, những dao động bất thường do hàng nghìn con người di chuyển cùng lúc, như trong trường hợp trận đấu giữa México với Ecuador, đang dần trở thành một lĩnh vực nghiên cứu đầy tiềm năng. Theo tờ Independent, việc nắm bắt rõ hơn về bản chất của những tín hiệu kiểu này sẽ hỗ trợ phát triển những phương pháp phân tích hoạt động địa chấn với độ chính xác cao hơn, từ đó giúp các nhà khoa học phân biệt các loại dao động khác nhau dễ dàng hơn.

Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu có thể phát triển những công nghệ áp dụng như kỹ thuật giao thoa địa chấn, sử dụng những dao động tự nhiên được tạo ra hàng ngày để khảo sát cấu trúc đất đá ở gần bề mặt mà không cần sử dụng các chất nổ hay phụ thuộc vào những động đất tự nhiên. Việc nghiên cứu loại dữ liệu này cũng có thể giúp các kỹ sư xây dựng thiết kế những công trình, đặc biệt là các sân vận động, sao cho chúng có khả năng chống chịu lại các dao động tốt hơn.