Kiev thúc đẩy giải pháp ngoại giao để hạ nhiệt quan hệ với Tehran

Vào ngày 28/7, ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiha công bố đã thực hiện một "cuộc trao đổi thẳng thắn" qua đường dây nóng với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi. Trong cuộc đối thoại này, ông Sybiha nhấn mạnh: "Ngoại giao là sự giao tiếp trực tiếp, kể cả trong những tình huống khó khăn. Chúng tôi cam kết tránh bất kỳ sự leo thang nào mà có thể được phòng tránh".

Ngoại trưởng Ukraine cũng làm rõ rằng mọi hoạt động quân sự của Kyiv đều nhằm mục đích phòng vệ chủ quyền trước sự xâm lăng của Nga, và tuyệt đối không có ý định nhắm tới các phương tiện dân sự hay nhân dân thường. Ông Sybiha tiếp tục bác bỏ những cáo buộc của Iran liên quan đến các nạn nhân và tàu thương mại bị thiệt hại, khẳng định Nga là thủ phạm chính phải chịu trách nhiệm toàn phần về mọi sự cố đó.

Phía Iran sau đó xác nhận rằng ngoại trưởng Ukraine đã đảm bảo sự cố gần đây nhắm vào các tàu Iran là hoàn toàn không cố ý, và Kyiv không có mục đích tăng cường xung đột với Tehran. Ông Araghchi phản hồi trên nền tảng X: "Sau cuộc trao đổi với ông Sybiha, tôi khẳng định Iran cũng không tìm cách leo thang, tuy nhiên bất cứ cuộc tấn công nào chỉ vào công dân hoặc quyền lợi Iran đều là bất chấp được. Các tổn thất phát sinh phải được bù đắp".

Phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Ukraine Georgiy Tykhy xác định đây là lần đầu tiên hai vị ngoại trưởng tiếp xúc chính thức từ khi ông Sybiha nhận chức vụ này vào tháng 9 năm 2024.

Cuộc liên lạc này diễn ra hai ngày sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky công khai thông báo về các chiến dịch tấn công tầm xa của Ukraine trên vùng biển Caspi, tập trung vào "các phương tiện vận chuyển hàng cấp quân sự liên quan đến Iran, bao gồm cả một tàu quân dụng".

Bộ Ngoại giao Iran đã tuyên bố rằng vụ nổ trên một tàu chở hàng của nước này đã khiến ít nhất một thủy thủ thiệt mạng và nhiều người bị thương. Để đáp lại, Tehran đã yêu cầu Đại biện lâm thời của Ukraine tại Iran giải thích về những gì được mô tả là "hành động có tính chất thù địch và phạm pháp".

Ông Araghchi trước đó đã lên tiếng chỉ trích chiến dịch tấn công của Ukraine ở biển Caspi, gọi đó là "một hoạt động liều lĩnh và vi phạm rõ ràng các quy tắc quốc tế được nêu ra trong Hiến chương của Liên Hiệp Quốc", đồng thời nhấn mạnh quyết tâm của Tehran trong việc bảo vệ nền an ninh và lợi ích quốc gia của mình.

Cùng lúc đó, ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng đưa ra lời chỉ trích, gọi sự việc là "một hành động vi phạm luật lệ quốc tế, gây mối lo ngại cho các tuyến đường thương mại kết nối Nga và Iran".

Mối quan hệ giữa Tehran và Kyiv đã trải qua giai đoạn căng thẳng kể từ năm 2022, lúc Nga bắt đầu sử dụng các thiết bị bay không người lái tự sát Geran-2 (dựa trên thiết kế Shahed-136 của Iran) để tấn công các mục tiêu trên lãnh thổ Ukraine.

Ngoài ra, Ukraine cũng đã đề xuất viện trợ các hệ thống phòng chống UAV và cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho những quốc gia Vịnh phải đương đầu với các chiến dịch phản công của Iran trong cuộc tranh chấp khu vực. Theo đó, Kyiv đã điều các chuyên gia về công nghệ chống UAV tới Qatar, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, Ả Rập Xê Út và Kuwait.