Bắt giữ đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia phát hiện từ các buổi phát sóng trực tiếp bán hàng online

Ngày 3 tháng 7, trung tá Tống Đình Xuân, Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế (PC03) của Công an tỉnh Thanh Hóa, thông báo trong quá trình điều tra chuyên án 268V liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, lực lượng chức năng đã phát hiện nhiều tài khoản phát sóng trực tiếp trên các nền tảng mạng xã hội có rao bán vàng và các mặt hàng trang sức với logo các thương hiệu quốc tế nổi tiếng.

Dựa trên những manh mối này, Công an tỉnh Thanh Hóa đã xác lập một chuyên án nhằm điều tra sâu hơn về một mạng lưới buôn lậu vàng và kim cương với quy mô cực kỳ lớn, hoạt động liên tục giữa nhiều quốc gia, được tổ chức một cách chặt chẽ và kín đáo.

Hiện tại, cơ quan công an đã khởi tố và tạm giam 38 đối tượng để điều tra về hai tội danh là buôn lậu và xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Theo lời khai của trung tá Xuân, kết quả điều tra ban đầu cho thấy đường dây này do một số cá nhân quốc tịch Ấn Độ điều hành thông qua một công ty có trụ sở tại Hong Kong. Những người đứng đầu ở Việt Nam thực hiện liên lạc trực tiếp với nhóm này để tiến hành đặt mua vàng cùng kim cương.

Sau khi các bên thống nhất những chi tiết giao dịch, mỗi tuần sẽ có nhân viên từ Việt Nam bay tới Hong Kong để nhận lô hàng, sau đó vận chuyển về nước qua đường hàng không. Để tránh sự kiểm soát của các cơ quan chức năng, những người tham gia mạng lưới đã sử dụng nhiều cách thức khác nhau nhằm ẩn giấu hàng hóa khi thực hiện các thủ tục xuất nhập cảnh.

Quá trình giao nhận hàng cũng được thiết kế theo cơ chế nhiều bậc. Sau khi giao dịch hoàn tất, bên nước ngoài sẽ trao cho người vận chuyển một tờ tiền USD có tính chất bảo đảm. Khi hàng tới Việt Nam, chỉ người xuất trình đúng tờ tiền mang số seri đã được thỏa thuận từ trước mới có quyền nhận lô hàng.

Theo lời khai của cơ quan điều tra, nhóm quản lý tại Hong Kong còn phát triển một ứng dụng phần mềm trên thiết bị di động để theo dõi hoạt động của toàn bộ hệ thống tại Việt Nam, bao gồm quá trình vận chuyển, giao nhận cũng như quản lý các luồng tiền theo từng thời điểm.

Trung tá Xuân cho hay: "Mỗi thành viên trong đường dây được giao những trách nhiệm riêng biệt rất cụ thể, mỗi người chỉ nắm về công việc của mình nhằm giảm thiểu khả năng bị lực lượng chức năng phát hiện".

Theo những kết quả điều tra sơ bộ, kể từ năm 2024 tới hiện tại, đường dây này đã đưa vào Việt Nam khoảng 200 kg vàng cùng hơn 28.000 viên kim cương. Trong quá trình khám phá, cơ quan chức năng đã thu được khoảng 8 kg vàng và hơn 1.100 viên kim cương các loại khác nhau. Theo ước tính, hoạt động của mạng lưới này đã gây ra tổn thất cho ngân sách nhà nước khoảng 280 tỷ đồng.

Đối với số lượng kim cương được đưa vào Việt Nam, cơ quan điều tra đang phối hợp cùng những đơn vị có chuyên môn để thực hiện giám định, phân loại theo những tiêu chí như kích thước, khối lượng, độ sạch và những thông số kỹ thuật khác nhằm xác định giá trị thực tế. Trung tá Xuân giải thích rằng quá trình giám định kim cương rất phức tạp vì cần phải đánh giá rất nhiều chỉ tiêu chuyên ngành, từ đó có cơ sở để xác định mức giá tài sản cũng như xử lý vụ án một cách chính xác.

Tiếp tục làm sáng tỏ vai trò các nhân vật tại PNJ-LAB

Một trong những người bị khởi tố tội danh buôn lậu là ông Đặng Ngọc Thảo, người giữ chức Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ-LAB, là công ty con của Công ty cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ).

Cơ quan điều tra cáo buộc ông Thảo cùng những cộng sự của mình đã mua các viên kim cương nhập lậu có thông số không khớp với các giấy chứng nhận giám định quốc tế do GIA cấp. Lợi dụng chuyên môn giám định của mình, ông Thảo đã gạt bỏ mã GIA được khắc lên viên kim cương và thay thế bằng mã của PNJ-LAB, đồng thời phát hành những giấy chứng nhận giám định mới nhằm chính thức hóa sản phẩm trước khi đưa lên thị trường bán lẻ.

Theo quan điểm của cơ quan điều tra, giấy chứng nhận giám định đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc xác định giá trị giao dịch và ảnh hưởng tới sự tin tưởng của người mua đối với sản phẩm kim cương. Tuy nhiên, PNJ-LAB là đơn vị cấp giấy giám định độc lập, không được phép kinh doanh những sản phẩm do chính mình giám định.

Cơ quan điều tra hiện chưa tiết lộ con số cụ thể về bao nhiêu viên kim cương từ tổng số hơn 28.000 viên đã được đưa qua PNJ-LAB để giám định hoặc chính thức hóa, nhưng khẳng định đang tiếp tục xác minh vai trò của ông Thảo và các cộng sự khác tại PNJ-LAB.

Sau khi vụ án được công khai, PNJ đã phát hành thông cáo báo chí nhấn mạnh rằng đây là trách nhiệm pháp lý cá nhân của ông Thảo. Công ty cũng khẳng định toàn bộ những viên kim cương mà PNJ phân phối đều trải qua quá trình kiểm định nghiêm ngặt theo chuẩn ISO, được so sánh với tiêu chuẩn của Viện Đá quý Mỹ (GIA) và có các hồ sơ lưu giữ để có thể truy cập đầy đủ những thông tin kỹ thuật khi cần thiết.

Công ty cũng thông báo rằng hoạt động của toàn bộ hệ thống vẫn tiếp tục bình thường, khách hàng vẫn được bảo đảm toàn bộ những chính sách bán hàng, bảo hành, đổi trả và các dịch vụ hậu mãi.

Công an tỉnh Thanh Hóa đang tiếp tục mở rộng phạm vi điều tra nhằm xác minh rõ ràng vai trò của những tổ chức cũng như cá nhân khác có liên quan trong mạng lưới buôn lậu xuyên quốc gia này.