Hai cựu tướng được miễn án tù sau khi nộp thêm tiền trong vụ tranh chấp 63 ha đất quốc phòng

Vào tối ngày 6 tháng 7, sau kỳ xét xử kéo dài 7 ngày và quá trình chuẩn bị phán quyết, Tòa án quân sự Trung ương đã công bố kết quả phúc thẩm dành cho 5 người bị truy tố và hơn 300 người có quyền kháng cáo trong vụ việc liên quan đến việc chuyển nhượng và mua bán 63 hecta đất có tính chất quốc phòng nằm ven biển thành phố Nha Trang, sự kiện này đã xảy ra từ cách đây một thập kỷ.

Hai cựu thiếu tướng có tên là Nguyễn Duy Cường, người từng giữ chức vụ Hiệu trưởng của Trường Sĩ quan Không quân, và Hoàng Viết Quang, nguyên Phó cục trưởng thuộc Cục Tác chiến, Bộ Quốc phòng, đã bị cơ quan sơ thẩm xác định là có hành vi sai phạm trong quá trình thực hiện chuyển giao quyền sử dụng đất, cộng thêm việc họ nhận được tiền từ bên thứ ba.

Tại phiên xét xử sơ thẩm, cả hai bị cáo đều bị tuyên phạt 2 năm 6 tháng tù về tội danh vi phạm những quy chuẩn pháp luật liên quan đến quản lý và sử dụng đất đai. Tuy nhiên, ở lần xét xử phúc thẩm vừa diễn ra, tòa đã chấp thuận cho cả hai người hưởng lợi từ án treo. Quyết định này được đưa ra sau khi hai bị cáo cùng nhau nộp thêm một khoản tiền 4,5 tỷ đồng. Đồng thời, toà cũng tiến hành xem xét kỹ lưỡng hoàn cảnh gia đình của họ, đồng thời đánh giá rằng tính chất nguy hiểm của hành vi vi phạm đối với xã hội không phải là quá cao.

Nguyễn Thị Hằng, người là chị gái của Hậu "Pháo" và hiện kiêm nhiệm vị trí Phó tổng giám đốc tại Tập đoàn Phúc Sơn, cũng nhận được sự giảm nhẹ hình phạt. Con trai của bà ấy đã nộp thêm một khoản tiền lên tới 5 tỷ đồng và cam kết sẽ sử dụng 6 bất động sản, 33 miếng vàng cùng 10 tài khoản ngân hàng để khắc phục các hậu quả pháp lý. Nhờ những nỗ lực này, hình phạt của Hằng được giảm đi 2 năm, từ 7 năm 6 tháng còn lại 5 năm 6 tháng.

Trần Hữu Định, người đang giữ chức danh Giám đốc tại Công ty cổ phần Đầu tư Nam Á và là bạn thân của Hậu "Pháo", cũng được hưởng sự giảm nhẹ tương tự. Vợ của ông Định đã nộp một khoản tiền rất lớn lên tới 46 tỷ đồng, đây là mức tiền tương ứng với toàn bộ số tiền mà cơ quan điều tra xác định là thu lợi bất chính. Nhờ vậy, hình phạt của Định được giảm 2 năm, từ 8 năm 6 tháng ban đầu còn lại 6 năm 6 tháng về tội lừa dối và chiếm đoạt tài sản.

Bồi thường dân sự và tài sản bị kê biên

Về phương diện trách nhiệm dân sự phải thực hiện, lần xét xử phúc thẩm này tiếp tục khẳng định rằng toàn bộ quá trình bồi thường sẽ được thực hiện dưới hình thức tiền mặt.

Hội đồng xét xử đã bác bỏ quan điểm của nhiều người đã mua đất trong dự án này khi họ cho rằng mình là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan; đồng thời hội đồng xác định họ là những người bị tổn hại trong vụ án này.

Theo nhận định của tòa, bản chất thực sự của những giao dịch giữa Nguyễn Văn Hậu và các nhà đầu tư không tuân thủ pháp luật. Lý do là từ khi bắt đầu, Hậu đã ra lệnh cho đội ngũ nhân viên thực hiện quảng cáo rộng rãi về dự án này, trình bày nó như thể đã sẵn sàng về mặt pháp lý và đã thỏa mãn đầy đủ những điều kiện cần thiết để huy động vốn, mặc dù điều này không phải là sự thật. Tin tưởng vào những thông tin sai lệch này, các khách hàng đã gửi cho Công ty Phúc Sơn tổng cộng hơn 7.000 tỷ đồng.

Từ những phân tích trên, hội đồng xét xử đã tuyên bố rằng toàn bộ những giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất này là vô giá trị từ thời điểm các bên ký kết. Tòa cho rằng đây là một hành vi lừa dối có tính chất lừa đảo, và do các thiệt hại này phát sinh từ những hành vi phạm pháp của Hậu nên bị cáo phải chịu trách nhiệm bồi thường bằng tiền.

Những đơn kháng cáo của một số bị hại đề nghị tăng thêm mức hình phạt dành cho Hậu đã không được tòa chấp nhận. Hội đồng xét xử giải thích rằng theo các quy định hiện hành, bị hại không có quyền nộp đơn kháng cáo theo hướng làm xấu đi tình trạng pháp lý của người bị cáo. Hơn nữa, khi tính tổng hợp tất cả các hình phạt mà Hậu phải chịu trong cả hai vụ án này, mức hình phạt đã đạt tới giới hạn tối đa dành cho các án tù có thời hạn xác định, tức là 30 năm.

Bản án đã ghi nhận và đánh giá cao những cố gắng của Hậu trong việc khắc phục những hậu quả pháp lý của hành vi phạm pháp, những nỗ lực này diễn ra liên tục kể từ giai đoạn chuẩn bị xét xử cho đến hết phiên phúc thẩm. Trước khi phiên tòa chính thức khai mạc, thông qua Công ty Phúc Sơn, bị cáo đã thỏa thuận thực hiện bồi thường cho 271 bị hại; trong suốt quá trình diễn ra phiên xét xử, ông tiếp tục bồi thường thêm cho 70 người nữa.

Tòa đã xác định tổng số tiền mà Hậu đã dùng để khắc phục hậu quả là hơn 2.700 tỷ đồng. Số tiền còn phải tiếp tục được bồi thường trong tương lai là hơn 4.300 tỷ đồng.

Nhằm đảm bảo rằng Hậu sẽ thực hiện đầy đủ những nghĩa vụ tài chính này, hội đồng xét xử đã tiếp tục ra lệnh kê biên những tài sản thuộc sở hữu của Hậu bao gồm 2.148 bất động sản, 1.464 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được đăng ký dưới tên Hậu và những người, tổ chức có liên quan; một chiếc ôtô cao cấp với biển số "lộc phát" cùng 5 số điện thoại có đuôi là 999999, 888888 và những con số tương tự khác, sẽ bị kê biên cho đến khi toàn bộ hình phạt được thi hành xong.

Kiến nghị phát triển khu đất sân bay Nha Trang

Bên cạnh việc ra phán quyết về các vụ án, hội đồng xét xử cũng đã gửi kiến nghị tới UBND tỉnh Khánh Hòa và các cơ quan có thẩm quyền liên quan, yêu cầu họ tiếp tục hoàn chỉnh các thủ tục pháp lý dành cho khu đất cũ của sân bay thành phố Nha Trang. Mục tiêu của việc này là hướng tới phát triển kinh tế và xã hội, từ đó tạo điều kiện thuận lợi để dự án có thể tiếp tục được triển khai, đảm bảo cân bằng lợi ích của Nhà nước, các doanh nghiệp và những người bị tổn hại.

Theo nội dung của bản án, khu vực sân bay Nha Trang cũ có diện tích rộng hơn 238 hecta, trước đây được quản lý bởi Trường Sĩ quan Không quân. Vào năm 2015, Chính phủ đã phê chuẩn việc chuyển giao khu đất này cho chính quyền tỉnh Khánh Hòa với mục đích phát triển một dự án kinh tế, đô thị hóa và phát triển các dịch vụ. Sau đó, tỉnh đã giao cho Công ty Phúc Sơn làm đơn vị chủ đầu tư mà không thông qua quy trình đấu thầu công khai.

Mặc dù các thủ tục pháp lý chưa hoàn tất đầy đủ, doanh nghiệp vẫn tiếp tục thực hiện việc chia nhỏ khu đất thành các lô riêng biệt, ký kết gần 1.000 hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và thu được tổng cộng hơn 7.000 tỷ đồng từ các nhà đầu tư.