Ngân hàng sẽ phải gửi thông tin tài khoản và giao dịch nghi ngờ cho cơ quan thuế từ tháng 7

Từ 1/7 tới, các ngân hàng hoạt động tại Việt Nam, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, các đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán quốc tế có trách nhiệm gửi thông tin tài khoản của khách hàng tới cơ quan thuế. Những tổ chức này cũng phải hợp tác với ngành thuế để rà soát khi phát hiện những giao dịch có tính chất bất thường. Quy định này được đưa ra trong Nghị định 252, thực hiện chi tiết các nội dung của Luật Quản lý thuế 2025 và bắt đầu có hiệu lực từ 1/7.

Dữ liệu tài khoản mà ngân hàng cần báo cáo bao gồm tên của chủ tài khoản, số hiệu tài khoản, địa điểm mở tài khoản, cũng như những ngày khai mở và đóng tài khoản. Các thông tin này phải được gửi đi bằng phương thức điện tử và phải tuân thủ thời hạn trước ngày 10 hàng tháng gửi tới cơ quan thuế.

Ngoài những dữ liệu nhận diện tài khoản cơ bản, các ngân hàng cũng bắt buộc phải cung cấp toàn bộ thông tin liên quan tới hoạt động giao dịch trên tài khoản. Điều này bao gồm số lượng các giao dịch thực hiện, tổng giá trị tiền, nội dung chi tiết của những lần chuyển tiền, danh tính người gửi và người nhận tiền (cả trong phạm vi nước trong và ngoài biên giới), số dư cuối kỳ cũng như các khoản thu nhập được ghi nhận từ tài khoản đó.

Phạm vi cung cấp thông tin được mở rộng thêm để bao hàm những thông tin về chủ thực sự hưởng lợi từ tài khoản, những cá nhân được cấp quyền sử dụng tài khoản, những người cùng sở hữu tài khoản hay những người được chỉ định nhận thụ hưởng. Bên cạnh đó, các tổ chức tín dụng và thanh toán cũng cần chủ động chia sẻ thông tin về những giao dịch có dấu hiệu nghi ngờ hoặc bất thường phù hợp với những quy chuẩn về chống rửa tiền hiện hành. Thông tin được gửi định kỳ, hoặc theo thỏa thuận giữa các bên, cũng như theo yêu cầu cụ thể của cơ quan thuế.

So với những quy định trước đây, phạm vi thông tin mà ngân hàng phải cung cấp cho cơ quan thuế đã được mở rộng khi khoảng lớn. Theo quy định cũ, ngân hàng chỉ cần gửi định kỳ những thông tin sơ lược như tên chủ tài khoản, mã số tài khoản, cơ sở cấp phát tài khoản và ngày khai mở cũng như đóng tài khoản. Trong khi đó, những dữ liệu về các giao dịch cụ thể và số tiền còn lại trong tài khoản chỉ được cung cấp khi bên thuế gửi yêu cầu cụ thể nhằm mục đích kiểm toán, thanh tra, tính định nghĩa vụ thuế hoặc thực hiện các biện pháp ép buộc nộp thuế.

Trong lần ban hành này, Nghị định 252 cũng bổ sung thêm yêu cầu mới đối với các cơ quan báo chí. Khi nhận được yêu cầu từ ngành thuế, các cơ quan báo chí phải cung cấp những thông tin mà họ có được trong hoạt động tường thuật, điều tra liên quan tới các vấn đề kinh tế, sản xuất, tiêu thụ, định giá, tình hình thị trường... của những doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân liên quan. Đồng thời, khi phát hiện những thông tin có dấu hiệu vi phạm hoặc tồn tại rủi ro về lĩnh vực thuế, cơ quan báo chí cũng phải thông báo cho bên thuế.

Theo giải thích từ Bộ Tài chính, những thông tin về các giao dịch tiền tệ và luồng tiền là những yếu tố then chốt giúp xác định mức độ rủi ro về thuế của từng cá nhân hay hộ kinh doanh. Vì vậy, bộ yêu cầu các ngân hàng và trung gian thanh toán phải chủ động báo cáo những dữ liệu nghi ngờ để tiến hành phân tích rủi ro, thay vì phía thuế phải chủ động gửi danh sách yêu cầu rà soát theo cách thụ động như trước.

Bộ Tài chính cũng tiết lộ rằng ngành thuế đang tiến hành xây dựng một hệ thống sinh thái dữ liệu tổng hợp kết hợp thông tin từ hóa đơn điện tử và dữ liệu từ các ngân hàng cũng như những trung gian thanh toán. Mục tiêu là để xác định một cách chính xác và tương xứng những khoản nợ thuế của người nộp thuế.

Hiện nay, ngành thuế đã sở hữu thông tin liên quan tới khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó có khoảng 200 triệu tài khoản của những cá nhân. Theo cơ quan thuế, những dữ liệu này sẽ được xử lý bằng những công nghệ tiên tiến, kể cả trí tuệ nhân tạo, nhằm nhận ra những trường hợp có các dấu hiệu nguy hiểm, những giao dịch khác lạ hoặc dấu vết có khả năng liên quan tới trốn thuế hay rửa tiền bất hợp pháp.