Khủng hoảng xăng thúc đẩy người Nga ưa chuộng xe điện hãng TQ

Những khó khăn về nguồn cung nhiên liệu tại Nga vừa qua đã mang lại cơ hội kinh doanh khác thường cho EN Cars, một đơn vị chuyên phân phối xe bình dân và cao cấp của các thương hiệu Trung Quốc. Thay vì bán được 2-3 chiếc mỗi tháng như trước đây, công ty này giờ đã có thể tiêu thụ con số tương tự nhưng lại chỉ trong vòng một ngày duy nhất.

Thị trường xe điện tại đất nước này từ lâu đã chịu sức ép từ nhiều yếu tố bất lợi, bao gồm khoảng cách địa lý rộng lớn, điều kiện thời tiết khắc nghiệt và sự thiếu hụt các điểm sạc công cộng. Tuy nhiên, khi tình trạng thiếu xăng dầu trở nên ngày càng cấp bách, nhiều người lái xe đã bắt đầu xem xét các phương tiện sử dụng năng lượng điện như là một lựa chọn khả thi.

Yevgeniy Zabelin, nhà sáng lập EN Cars, chia sẻ trên Reuters vào ngày 1/7 rằng nhu cầu mua xe đã gia tăng đáng kể kể từ khi tình hình cung cấp nhiên liệu bắt đầu căng thẳng. Ông nhấn mạnh rằng cả những khách hàng tìm kiếm xe hạng bình dân lẫn những người mua xe hạng sang đều đang tìm cách chuyển đổi.

Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu ở Nga hiện nay đang gây ra các hệ quả kinh tế và xã hội đáng chú ý. Giá xăng tại các cây xăng liên tục tăng cao, và tài xế phải xếp hàng chờ đợi kéo dài để có thể mua được nhiên liệu. Sự suy giảm này được cho là kết quả của một loạt các chiến dịch tấn công bằng máy bay không người lái do lực lượng Ukraine thực hiện, nhằm vào các công trình hạ tầng năng lượng sâu trong lãnh thổ Nga, đặc biệt là các cơ sở lọc dầu và kho tro nhiên liệu. Kyiv gọi những hành động này là chiến lược "trừng phạt tầm xa", với mục đích tăng áp lực để buộc Moskva phải bàn thương vụ hòa bình.

Ban đầu, các quan chức Nga đã xem nhẹ tình hình, coi đó chỉ là những vấn đề cục bộ. Nhưng vào ngày 28/6, Tổng thống Vladimir Putin đã công khai thừa nhận rằng nhiều vùng đang phải đối mặt với sự khan hiếm nhiên liệu, đồng thời hứa sẽ có các bước đi để ổn định thị trường.

Sản lượng xăng của Nga đã sụt giảm khoảng một phần tư sau khi rất nhiều nhà máy lọc dầu phải dừng lại. Do nguồn cung bị cắt đứt, nhiều địa phương đã bắt đầu thực hiện các biện pháp kiểm soát việc bán nhiên liệu, và giá xăng tại các khu vực khác nhau cũng tăng lên đáng kể. Theo tính toán của Reuters, mức giá bán lẻ ở một số nơi thậm chí đã nằm trong nhóm cao nhất toàn châu Âu.

Ở thành phố Sevastopol trên bán đảo Crimea, giá xăng đã nhảy vọt 30% chỉ trong một tuần lịch. Mức giá xăng trung bình trên toàn nước Nga tuần trước đạt 72,38 ruble (gần 1 USD) một lít. Tuy nhiên, Reuters đã ghi nhận các nơi thiếu hụt nhiên liệu có lúc chào giá lên tới hơn 187 ruble (xấp xỉ 2,42 USD) mỗi lít.

Sergei Udalov, Giám đốc phân tích của hãng Autostat, cho rằng tình hình bán xe điện và xe kết hợp (chạy bằng cả điện và xăng) đang có xu hướng tăng, mặc dù vẫn ở mức khiêm tốn. Nguyên nhân là các nhà sản xuất và nhà nhập khẩu chưa kịp chuẩn bị cho tình huống này, nên tồn kho không đủ dồi dào. Udalov dự đoán rằng nếu tình trạng khan hiếm kéo dài, doanh số ô tô sẽ tăng vọt trong thời gian tới, và công ty Trung Quốc sẽ là người chiến thắng lớn nhất.

Thậm chí trước khi Nga rơi vào tình trạng thiếu xăng hiện tại, sự gia tăng hơn 12% về giá nhiên liệu trong năm tháng đầu năm nay so với cùng kỳ năm trước cũng đã làm cho nhu cầu xe điện tăng lên. Theo thống kê của Autostat, các thương hiệu xe điện và xe lai bán chạy nhất ở Nga đều đến từ các nhà sản xuất Trung Quốc như Geely, Dongfeng, GAC và Chery. Mẫu xe điện ráp lắp tại Nga có doanh số cao nhất là Evolute, được ghép lắp từ các linh kiện do Dongfeng cung cấp.

Dựa trên dữ liệu do Autostat và Bộ Công Thương Nga công bố, trong năm tháng đầu năm, khoảng 24.600 xe kết hợp mới đã tìm được chủ nhân, tương ứng với mức tăng 125% so với năm trước đó. Lượng xe chạy hoàn toàn bằng điện bán ra tăng 19%, đạt 4.460 đơn vị.

Vào tháng 6, các con số này lại tăng nhanh hơn nữa khi tình hình thiếu nhiên liệu lan khắp. Sergei Tselikov, một chuyên gia khác của Autostat, cho biết tuần vừa rồi, Nga đã đăng ký 1.754 xe kết hợp mới. Số lượng này tăng gần 33% so với tuần trước và cao hơn khoảng 50% so với mức trung bình năm nay.

Theo dữ liệu từ dịch vụ bản đồ 2GIS, số điểm sạc xe tại Nga đã có sự gia tăng 20% trong 12 tháng kính đến tháng 7/2026.

Tại EN Cars, một khách hàng tên Vasiliy cho biết rất vui vì đã sở hữu sẵn một xe kết hợp và một xe điện. "Nhất là trong hoàn cảnh bây giờ, tôi hoàn toàn yên tâm", ông phát biểu. Tuy nhiên, ông không tin rằng đà quan tâm hiện tại sẽ tồn tại lâu dài. "Tôi có nhà riêng ở vùng ven thành phố, đã lắp đặt thiết bị sạc tại nhà. Nhưng ở trung tâm Moskva thì vấn đề này là một nan đề thực sự", Vasiliy giải thích thêm.

Theo Autostat, xe điện và xe kết hợp chỉ chiếm 4,3% trong tổng số lượng xe bán ra tại Nga trong năm trước. Ngoài việc mua xe điện, rất nhiều người Nga gần đây còn lựa chọn lắp các bộ chuyển đổi để thay đổi hệ thống sử dụng khí tự nhiên hóa lỏng. Loại nhiên liệu này dễ tiếp cận hơn và giá rẻ hơn so với xăng và dầu diesel.