Lãnh đạo Đảng và Nhà nước yêu cầu xử lý khẩn cấp các trở ngại kinh tế nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số

Trong phiên làm việc vào ngày 4/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp Chính phủ bình thường của tháng 6 cùng cuộc hội nghị qua truyền hình giữa Chính phủ và các địa phương. Ông nhấn mạnh nhu cầu khẩn thiết phải khắc phục những rào cản cản trở sự phát triển kinh tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề ra yêu cầu Chính phủ phải nhanh chóng tháo gỡ những trở ngại đối với các dự án đang trì hoãn, các công trình bị ách tắc, các diện tích đất bỏ hoang và những nguồn lực bị khóa do những vướng mắc về thủ tục hành chính, định hướng phát triển không gian, giải tỏa đất ở, thiếu vật liệu hoặc do tâm lý né tránh trách nhiệm của cán bộ.

Ông cũng đề nghị tiếp tục cải tiến khung pháp lý, dung hòa những quy định trùng lặp, tăng cường phân quyền, phân cấp, giảm thiểu rườm rà thủ tục hành chính và chi phí mà doanh nghiệp phải chịu. Ông nhấn mạnh rằng trưởng các bộ, các ngành và các địa phương cần phải cá nhân chỉ đạo xử lý những vấn đề lớn, những khó khăn phức tạp và những cản trở kéo dài, tránh tình trạng chỉ tố cáo vấn đề mà không có cách giải quyết cụ thể.

Nhà lãnh đạo này chỉ rõ: "Tăng trưởng là nhiệm vụ chung của cả hệ thống nhưng cần gắn với trách nhiệm riêng của từng bộ trưởng, lãnh đạo ngành, bí thư, chủ tịch tỉnh". Ông đồng thời yêu cầu khuyến l励 cán bộ dám thực hiện công việc vì lợi ích tập thể, kết hợp với tăng cường kỷ luật, phòng chống tham ô, lãng phí và những lợi ích nhóm.

Ngoài ra, ông yêu cầu phối hợp chính sách ngân sách, tiền tệ và giá cả một cách hệ thống, điều hướng tín dụng vào lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, công nghiệp cao cấp, công nghiệp hỗ trợ, sáng tạo và đổi mới, nhà ở và cơ sở hạ tầng chủ yếu. Cùng với đó, cơ quan quản lý phải quản lý triệt để ngân sách nhà nước, chống mất thu, thay đổi giá trị chuyển tính, chi phí không cần thiết, đồng thời ưu tiên tài chính cho phát triển, nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ, giáo dục, chăm sóc sức khỏe và hạ tầng có tầm quan trọng lâu dài.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, những biện pháp về thuế và lệ phí phải được áp dụng một cách cân nhắc để khích lệ sản xuất bảo vệ môi trường, tiến bộ công nghệ, hạn chế đầu cơ nhưng không làm nặng gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp và nhân dân. Việc điều chỉnh chi phí những sản phẩm thiết yếu phải tuân theo kế hoạch từng bước, đồng thời xử lý quyết liệt tình trạng gom góp, ôm hàng và tác động giá cả.Bên cạnh các động lực tăng trưởng quen thuộc, ông đề xuất tạo ra những vùng đất phát triển tươi mới, bao gồm không gian thành thị, không gian dưới lòng đất, không gian công nghệ số và không gian biển. Trong đó, nền kinh tế đại dương cần tiến bộ sâu rộng hơn bằng những hoạt động như trang trại điện gió trên biển, nuôi trồng biển quy mô công nghiệp, ứng dụng sinh công nghệ cho biển, cấp nước từ nước mặn và thị trường carbon thân thiện với môi trường.

Trong 6 tháng đầu năm, tình hình tài chính kinh tế chung đã ổn định cơ bản, tỷ lệ lạm phát được nắm giữ trong điều kiện có nhiều áp lực từ ngoài. Sản lượng nội địa bruto nửa đầu năm gia tăng 8,18%, với quý thứ hai đạt 8,39%. Các lĩnh vực như công nghiệp chế biến, sản xuất, xây dựng, dịch vụ, khách du lịch và bán hàng ra thị trường quốc tế đều duy trì tốc độ gia tăng lạc quan. Thu nhập từ thuế và phí đạt khoảng 62% của dự toán, tổng kim ngạch thương mại vượt 550 tỷ USD và vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục là điểm nhấn tích cực.

Tuy nhiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nêu rõ rằng nền kinh tế vẫn còn nhiều điểm yếu và thách thức. Mức gia tăng 8,18% vẫn chưa hoàn thành mục tiêu cho 6 tháng, trong khi để đạt được mục tiêu gia tăng hai con số toàn bộ năm, 6 tháng còn lại phải đạt khoảng 11,9%. Tốc độ sử dụng vốn đầu tư từ ngân sách công vẫn khiến lo lắng, 7 bộ và cơ quan trung ương chỉ sử dụng dưới 5%. Cùng lúc đó, kinh phí cho nghiên cứu và phát triển công nghệ, sáng tạo mới và chuyển dịch số mới chỉ sử dụng khoảng 10% mức kế hoạch.

Ông nhận định rằng tăng trưởng còn không đều đặn khi một số ngành như dệt may, sản xuất giày dép, chế biến lâm sản vẫn gặp khó khăn do sử dụng nhiều lực lượng lao động. Nhu cầu từ thị trường trong nước phục hồi với tốc độ chậm, trong khi vốn từ khu vực tư nhân chỉ bổ sung khoảng 35% của nhu cầu vốn nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng cao.

Bối cảnh kinh doanh đầu tư vẫn còn nhiều ách tắc, rất nhiều dự án tiếp tục bị vướng trong quy hoạch, giải quyết vấn đề đất đai, giải tỏa dân cư, và các thủ tục hành chính. Khả năng thao tác chính sách kinh tế vĩ mô đang bị thu hẹp, nếu không kiểm soát chắt chẽ, những áp lực về tăng giá, biến động tỷ giá, chi phí vay vốn và thanh khoản có thể bùng phát đồng thời.

Ông cảnh báo rằng dù xuất khẩu tăng cao nhưng nhập khẩu lại tăng với tốc độ nhanh hơn. Khu vực kinh tế trong nước chỉ tăng xuất khẩu khoảng 2,5%, trong lúc đó vốn nước ngoài tăng gần 25%. Tình trạng nhập siêu liên tiếp 7 tháng khoảng 17 tỷ USD cũng đáng chú ý.

Nhà lãnh đạo nhận xét: "Khu vực vốn nước ngoài xuất siêu nhưng khu vực trong nước vẫn nhập siêu", cho rằng điều này dẫn tới nền kinh tế vừa phụ thuộc vào những chuỗi sản xuất quốc tế, vừa dễ bị tổn thương bởi những rủi ro về xuất xứ hàng hóa, lừa dối thương mại và những biện pháp bảo vệ thị trường của các đối tác xuất khẩu chính.

Từ những vấn đề này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Chính phủ lập ra một chương trình hoạt động đặc thù cho 6 tháng cuối năm với nguyên tắc "xác định rõ nhiệm vụ, thời gian hoàn thành, mục tiêu cụ thể và cách thức giám sát".

Bên cạnh tháo gỡ những trở ngại, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng đầu tư từ nguồn ngân sách công phải đóng vai trò dẫn dắt, được xem là "vốn khởi động" để mở rộng không gian phát triển mới, tập trung vào hạ tầng chiến lược như vận tải, đường sắt tốc độ cao, hạ tầng công nghệ thông tin và các kho dữ liệu lớn. Cùng với đó, vòng vốn dành cho khu vực kinh tế tư nhân phải được mở rộng, đặc biệt là cho những công ty vừa và nhỏ, hỗ trợ tiếp cận tài chính, ứng dụng công nghệ số và tham gia chặt chẽ hơn vào những chuỗi sản xuất. Những công ty đầu tư nước ngoài và những công ty lớn phải gắn kèm trách nhiệm phát triển những nhà cung ứng ở trong nước.

Một vấn đề khác mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh là bảo vệ an ninh kinh tế. Ông yêu cầu không được để xảy ra tình trạng thiếu điện, nhiên liệu dầu khí, nguyên vật liệu quan trọng và tài nguyên nước cho sản xuất, tiêu dùng trong bất cứ hoàn cảnh nào. Đồng thời, những cơ quan có trách nhiệm cần tăng tốc độ thực hiện các dự án về nguồn năng lượng và lưới phân phối, kho chứa dự phòng năng lượng, năng lượng từ khí và nguồn năng lượng thay thế phù hợp, áp dụng tiết kiệm và hiệu quả năng lượng.