8 biện pháp hữu hiệu giúp kiểm soát bệnh trào ngược dạ dày

Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là một trong những rối loạn tiêu hóa thường gặp, đặc trưng bởi các triệu chứng như ợ nóng, ợ chua, đau rát vùng sau xương ức. Khi không được kiểm soát hiệu quả, tình trạng này có thể tái diễn liên tục, làm suy giảm chất lượng cuộc sống và tăng nguy cơ các biến chứng tiến triển. Tuy nhiên, thông qua một số điều chỉnh cơ bản trong ăn uống và lối sống, bệnh nhân có thể làm giảm các triệu chứng này một cách đáng kể.

Phân chia các bữa ăn thành những phần nhỏ hơn

Khi ăn quá nhiều tại một bữa, dạ dày bị giãn nở và gây áp lực lên cơ vòng thực quản dưới (LES) - những cơ hoạt động như một van ngăn cách giữa thực quản và dạ dày. Sự tác động này dễ dàng dẫn đến hiện tượng ợ nóng. Để khắc phục, bệnh nhân nên thay đổi thói quen bằng cách chia thành 6 bữa nhỏ hoặc ba bữa vừa phải mỗi ngày thay vì ba bữa chính truyền thống. Phương pháp này không chỉ giúp dạ dày không bị quá tải mà còn kiểm soát tốt lượng axit tiết ra, từ đó hỗ trợ quá trình tiêu hóa bình thường.

Nhai kỹ và ăn chậm rãi

Thói quen ăn nhanh chóng có thể cản trở quá trình tiêu hóa và làm tăng khả năng xảy ra ợ nóng. Ngược lại, khi ăn chậm rãi, quá trình tiêu hóa sẽ diễn ra ổn định hơn. Để áp dụng cách này, bệnh nhân có thể đặt bát xuống trên bàn ăn giữa các lần gắp thức ăn, nhai kỹ từng miếng trước khi nuốt, hoặc chia nhỏ phần ăn thành những phần vừa vặn hơn.

Cân nhắc lựa chọn thực phẩm khi ăn ngoài

Theo các chuyên gia y tế, nếu bệnh nhân cần ăn ngoài, nên ưu tiên các món ăn chế biến theo cách đơn giản như thịt gà, cá, thịt lợn hoặc bò không chứa nhiều mỡ, cũng như các món trứng. Cần tránh xa các loại nước chấm, món ăn nhiều dầu mỡ và các gia vị cay nồng. Kèm theo đó là các rau được hấp nấu hoặc salad tươi để bổ sung chất xơ, đồng thời chọn các món tráng miệng nhẹ nhàng như bánh bông lan hoặc các loại trái cây ít axit.

Ngoài ra, một số loại thực phẩm có thể làm yếu cơ vòng thực quản dưới hoặc làm tăng tiết axit dạ dày, do đó cần hạn chế đáng kể. Những thực phẩm này bao gồm đồ chiên rán hoặc chứa nhiều dầu mỡ, thịt có hàm lượng chất béo cao, các loại sốt kem, sô cô la, bạc hà, cũng như các thức uống có chứa caffeine như nước có gas, cà phê, trà hay các loại trái cây có vị chua như quýt, cam.

Để dạ dày được nghỉ ngơi đủ thời gian trước khi nằm

Thói quen nằm ngay sau khi ăn xong có thể tạo áp lực lên cơ vòng thực quản dưới (LES) và dễ gây ra tình trạng trào ngược axit. Để tránh hiện tượng này, bệnh nhân cần chờ khoảng hai đến ba giờ sau khi hoàn thành bữa chính mới nằm hoặc ngủ, đồng thời tránh ăn vặt vào những giờ khuya muộn. Nên sắp xếp các bữa chính vào sáng sớm hoặc trưa, và giữ bữa tối nhẹ nhàng.

Nâng cao phần đầu của giường khi ngủ

Do axit dạ dày có xu hướng trào ngược lên thực quản khi cơ thể ở vị trí nằm ngang, bệnh nhân nên nâng cao phần đầu giường khoảng 15-20 cm. Điều này có thể thực hiện bằng cách đặt các chặn gỗ dưới chân đầu giường hoặc sử dụng loại gối chuyên dụng giúp giảm các triệu chứng trào ngược.

Lựa chọn trang phục rộng rãi và thoải mái

Theo các nguồn y tế uy tín, những chiếc quần áo bó sát, đặc biệt là những bộ trang phục siết chặt vùng bụng có thể nén chèn dạ dày và đẩy thức ăn lên phía cơ vòng thực quản dưới (LES), từ đó gây ra chứng trào ngược dạ dày thực quản. Vì thế, bệnh nhân nên ưu tiên mặc các loại quần áo rộng rãi, thoải mái, đặc biệt ở vùng bụng và ngực.

Từ bỏ thói quen hút thuốc

Khói thuốc lá làm giảm đáng kể lượng nước bọt được tiết ra, đây là chất quan trọng giúp trung hòa axit dạ dày và đẩy axit trào ngược trở về dạ dày. Hơn nữa, hút thuốc cũng làm tăng sản sinh axit, đồng thời kích thích sự di chuyển của các muối mật (những chất hỗ trợ tiêu hóa chất béo) đến vùng dạ dày, gây thêm khó chịu cho bệnh nhân.

Quản lý áp lực tâm lý và căng thẳng

Mặc dù căng thẳng không trực tiếp là nguyên nhân gây ra chứng ợ nóng, nhưng khi trong tình trạng căng thẳng, bệnh nhân thường có xu hướng tiêu thụ nhiều đồ ngọt, mất đặn giấc ngủ, hoặc trở nên lười vận động. Những thói quen này sẽ làm rối loạn quá trình tiêu hóa và kích hoạt chứng ợ nóng. Để kiểm soát tốt căng thẳng, mỗi người có thể thực hiện các bài tập thở sâu, luyện tập thiền định, nghe nhạc yêu thích hoặc các hoạt động thư giãn khác.