Vòi xịt hay giấy vệ sinh: Cách nào vệ sinh hơn sau khi đi vệ sinh?

Về khả năng làm sạch, nước có nhiều lợi thế vượt trội so với giấy khô. Dựa trên các nguyên tắc vệ sinh cơ bản của cơ thể, nước có khả năng hòa tan và cuốn trôi các tạp chất cũng như vi sinh vật gắn bám trên bề mặt da, trong khi giấy khô chỉ phát huy tác dụng cơ học là thấm thụ và lau chùi, dễ để sót lại những cặn bẩn và vi khuẩn.

Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực vi sinh học đã tiến hành so sánh số lượng vi khuẩn tồn tại sau khi vệ sinh bằng hai cách khác nhau, kết quả cho thấy rằng "sử dụng nước rửa làm giảm đáng kể nồng độ vi khuẩn trên da khi so sánh với việc chỉ dùng giấy lau". Tương tự như quy trình rửa tay của nhân viên y tế luôn ưu tiên nước và xà phòng thay vì lau khô, việc áp dụng nước cho vùng hậu môn đảm bảo đạt tiêu chuẩn vệ sinh cao hơn.

Đối với những người bị các bệnh lý như trĩ, nứt kẽ hậu môn hoặc viêm nhiễm vùng xung quanh hậu môn, sử dụng giấy vệ sinh khô có thể tăng nguy cơ gây tổn thương do sự ma sát. Một nghiên cứu thực hiện năm 2022 ghi nhận rằng khoảng 70% bệnh nhân mắc các bệnh lý vùng hậu môn xảy ra chảy máu sau khi lau bằng giấy, kèm theo cảm giác đau và rát.

Các chuyên gia đến từ Đại học Stanford và Đại học California (Hoa Kỳ) khuyến khích việc ngâm rửa hoặc phun xịt nước sau khi đại tiện là biện pháp hỗ trợ giảm thiểu kích ứng, giảm tổn thương da và niêm mạc, đặc biệt có tác dụng tích cực cho những bệnh nhân mắc viêm ruột mạn tính (bệnh Crohn, viêm loét đại tràng) hoặc đại tiện nhiều lần trong một ngày, khi mà việc cọ xát liên tục của giấy có thể làm tình trạng viêm da vùng hậu môn trở nên tệ hơn.

Cho đến nay chưa có bằng chứng từ lĩnh vực y học chỉ ra rằng giấy vệ sinh gây hạn chế nếu được sử dụng một cách thích hợp, chẳng hạn như lau nhẹ theo hướng từ trước về phía sau và hạn chế thao tác lau cọ nhiều lần. Tuy nhiên, đối với những người thường gặp tình trạng ngứa rát, kích ứng hoặc có tiền sử mắc trĩ, nhiều bác sĩ lại khuyến cáo ưu tiên sử dụng vòi xịt, kèm theo một số nguyên tắc cần tuân thủ:

Hướng phun xịt: Luôn phun từ hướng trước về phía sau.

Nhiệt độ của nước: Sử dụng nước mát hoặc ấm ở mức độ vừa phải (37-40°C), tránh nước quá nóng có thể gây bỏng hoặc tổn thương lớp niêm mạc.

Lau khô sau xịt: Sử dụng khăn mềm sạch hoặc giấy thấm để lau nhẹ nhàng nhằm tránh tổn thương lớp da.

Vệ sinh dụng cụ: Đầu vòi xịt cần được rửa sạch và khử khuẩn một cách định kỳ bằng các dung dịch có chức năng vệ sinh chuyên biệt.

Trong trường hợp không có sẵn vòi xịt, vẫn có thể sử dụng giấy vệ sinh nhưng nên lau từ từ theo chiều từ trước ra sau, giảm thiểu việc lau đi lau lại để tránh làm trầy xước da.

Tóm lại, cả hai phương pháp sử dụng giấy vệ sinh và vòi xịt đều đảm bảo an toàn nếu thực hiện đúng cách. Việc chọn lựa phương pháp nào phù hợp nhất phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe cá nhân và thói quen sinh hoạt hàng ngày của mỗi người. Trong trường hợp đã điều chỉnh cách thức vệ sinh nhưng vẫn tiếp tục xuất hiện các triệu chứng ngứa, rát hoặc viêm nhiễm tái phát, nên đi khám các chuyên khoa Tiêu hóa hoặc Phụ khoa để xác định nguyên nhân gốc rễ và áp dụng biện pháp điều trị thích hợp.

TS.BS Võ Hồng Minh Công
Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định