Rụng tóc có thực sự liên quan đến vấn đề sức khỏe sinh lý?

Theo bác sĩ Dương Minh Tuấn từ Khoa Nội tiết Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, rụng tóc không phải là một căn bệnh cụ thể mà là biểu hiện của các vấn đề sức khỏe đa dạng.

Nguyên nhân hàng đầu gây rụng tóc là yếu tố di truyền, thường được gọi là rụng tóc kiểu nam hoặc kiểu nữ. Ở nam giới, tình trạng này thể hiện qua việc đường chân tóc lùi dần, tóc ở trán và đỉnh đầu ngày càng thưa thớt. Ở nữ giới, khe ngôi trở nên rộng hơn, tóc vùng đỉnh mỏng dần nhưng hiếm khi bị hói hoàn toàn. Khác với quan niệm phổ biến, tình trạng này không chỉ được di truyền từ phía ông ngoại mà liên quan đến nhiều gene từ cả bên bố và bên mẹ.

Có một loại rụng tóc khác xuất hiện sớm khoảng hai đến ba tháng sau những sự kiện căng thẳng như sốt cao, nhiễm trùng, phẫu thuật, sinh con, mất ngủ kéo dài, căng thẳng tinh thần, giảm cân đột ngột, ăn kiêng thiếu chất dinh dưỡng hoặc thiếu sắt. Biểu hiện của nó là tóc rụng lan rộng khi gội, chải hay vuốt, đôi khi thành từng nắm.

Về phía nội tiết, cả bệnh suy giáp lẫn cường giáp đều có khả năng làm tóc khô, yếu ớt và rụng rải rác. Tuy nhiên, không nên vội kết luận mắc bệnh tuyến giáp chỉ vì rụng tóc. Cần chú ý các biểu hiện kèm theo như mệt mỏi, hồi hộp, sợ nóng hay sợ lạnh, thay đổi cân nặng bất thường, táo bón, rối loạn kinh nguyệt hoặc sưng cổ.

Ở phụ nữ, nếu rụng tóc ở đỉnh đầu kèm theo kinh nguyệt thưa, mụn, lông mọc nhiều, tăng cân hoặc khó có thai, có thể liên quan đến tăng hormone nam và hội chứng buồng trứng đa nang. Tuy nhiên, rụng tóc một mình chưa đủ để khẳng định mắc bệnh này.

Nếu tình trạng rụng tóc tiến triển nhanh chóng, kèm theo lông mọc dài tăng, giọng nói thay đổi hay các dấu hiệu nam hóa, bác sĩ cần kiểm tra các nguyên nhân hiếm gặp nhưng quan trọng như khối u buồng trứng, tuyến thượng thận bị rối loạn, hội chứng Cushing hay các vấn đề nội tiết khác.

Phụ nữ sau khi sinh con cũng thường gặp rụng tóc nhiều do lượng hormone estrogen giảm nhanh chóng, phần lớn tự phục hồi theo thời gian. Nếu tình huống quá nặng hoặc kéo dài, cần kiểm tra thiếu sắt, thiếu máu và các vấn đề tuyến giáp sau sinh.

Hiện tượng rụng tóc trong quá trình giảm cân hoặc sử dụng thuốc điều trị béo phì ngày càng trở nên phổ biến. Dù chưa có chứng cứ chắc chắn về tác động trực tiếp của thuốc GLP-1 lên nang tóc, nhưng rụng tóc thường do giảm cân quá nhanh, cung cấp năng lượng không đủ, thiếu protein, thiếu sắt hoặc thiếu các vi chất khác gây ra. Do đó, không nên tự ngừng thuốc mà cần đánh giá lại dinh dưỡng và tìm các yếu tố liên quan khác.

Ngoài các vấn đề nội tiết, rụng tóc còn có thể do bệnh tự miễn gây rụng theo từng mảng, nấm da đầu, viêm da đầu, bệnh lupus, thói quen buộc tóc quá chặt hoặc nối tóc, tẩy nhuộm thường xuyên kết hợp với nhiệt, tác dụng phụ của một số loại thuốc hoặc hành vi tự nhổ tóc.

Đặc biệt cần lưu ý, nếu da đầu có biểu hiện đỏ, đau, ngứa, nóng rát, mụn mủ, bong vảy hoặc bề mặt trơn láng mất các lỗ chân tóc, cần đi khám da liễu ngay lập tức. Đây có thể là rụng tóc có sẹo, trong đó nang tóc bị hủy hoại và có nguy cơ mất tóc vĩnh viễn nếu điều trị chậm.

Cách điều trị rụng tóc hoàn toàn phụ thuộc vào nguyên nhân gốc rễ. Rụng tóc do di truyền thường cần dùng minoxidil lâu dài và có thể kết hợp với các thuốc khác dưới sự theo dõi của bác sĩ. Rụng tóc do thiếu sắt, bệnh tuyến giáp hoặc thiếu dinh dưỡng cần điều trị nguyên nhân. Rụng tóc từng mảng hoặc có sẹo có thể cần thuốc chống viêm, điều hòa miễn dịch hoặc các thuốc chuyên biệt.

Khi gặp vấn đề rụng tóc, bạn nên đến gặp bác sĩ da liễu để xác định loại rụng tóc, khám da đầu bằng kính lúp và đánh giá tình trạng nang tóc. Bác sĩ nội tiết sẽ tham gia khi có các dấu hiệu gợi ý về bệnh tuyến giáp, buồng trứng đa nang, tăng hormone nam, bệnh tuyến yên, hội chứng Cushing hoặc rụng tóc liên quan đến giảm cân.

Tùy theo từng trường hợp cụ thể, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm công thức máu, ferritin để đánh giá thiếu sắt, kiểm tra chức năng tuyến giáp hoặc xét nghiệm hormone nam khi có kinh nguyệt bất thường, lông mọc nhiều và mụn.

Cần lưu ý rằng nhiều sản phẩm